Μεταπτυχιακό λογοτεχνικής μετάφρασης

universiteit_van_franeker
Standard

Στην Ολλανδία και το Βέλγιο, ο κλάδος των μεταφραστών αντιμετωπίζει σίγουρα τα ίδια, αν όχι περισσότερα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και οι Έλληνες. Στην ουσία πρόκειται για προβλήματα παρόμοια σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες: μεγάλος ανταγωνισμός, εμπορευματοποίηση σε κόστος της ποιότητας, επιλογές με βάση το χρήμα κι όχι κάποια λογοτεχνικά κίνητρα.

Σε αντίθεση με εμάς όμως, οι μεταφραστές στα Ολλανδικά και Φλαμανδικά, ξεκίνησαν από μόνοι τους μια συζήτηση για το παρόν και -κυρίως- το μέλλον του κλάδου, όπως σας είχαμε ενημερώσει εδώ. Μια αξιοσημείωτη κίνηση, με σκοπό να προλάβει μελλοντικές de facto επιλογές ερήμην τους. Η συζήτηση δεν είναι ένα άλλο ομφαλοσκοπικό εύρημα κάποιου κλάδου, αλλά μια καλά προδιαγεγραμμένη σειρά συναντήσεων, ερευνών κλπ. που επισημοποιείται από την παρουσία και τη δέσμευση των εκδοτών και εκπροσώπων της κυβέρνησης που συμμετέχουν ασμένως σ” αυτή. Υπάρχει μάλιστα και μια πολύ καλή ιστοσελίδα (στα Ολλανδικά) που με διαφάνεια προβαίνει σε όλες τις σχετικές ανακοινώσεις και ενημερώσεις.

Από αυτή τη σελίδα μαθαίνουμε ότι και στην Ολλανδία πλέον υπάρχουν πολλοί μεταφραστές και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τεθούν κάποια όρια ποιότητας και να τηρηθούν τα προσχήματα βιωσιμότητας του κλάδου. Όλα αυτά σαν αποτέλεσμα μια όλο και μεγαλύτερης εμπορευματοποίησης του εκδοτικού τομέα, αλλά και μιας σχετικοποίησης των κριτηρίων με τα οποία κάποιος μπορεί να αποκαλείται μεταφραστής.

Μια από τις πρώτες προτάσεις των συμμετεχόντων, η οποία έχει στο μεταξύ γίνει αποδεκτή από την κυβέρνηση και βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, είναι η δημιουργία μεταπτυχιακού προγράμματος στην μετάφραση προς στα Ολλανδικά και Φλαμανδικά. Μιλάμε εδώ για σπουδές που αφορούν αποκλειστικά την λογοτεχνική μετάφραση. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται σαφώς το μήνυμα ότι η πολιτεία, ο εκδοτικός χώρος αλλά και ο ίδιος ο μεταφραστικός κλάδος παίρνει πολύ σοβάρα την λογοτεχνική μετάφραση και ανοίγει μια ανεξάρτητη ακαδημαϊκή πλατφόρμα για την περαιτέρω αναβάθμιση του χώρου αλλά και για την πρόταση λύσεων σε τωρινά και μελλοντικά προβλήματα του κλάδου.

Πράγμα που πιθανότατα θα χαροποιήσει και την τωρινή πολιτική περικοπών στο χώρο του βιβλίου. Αν φτάσει αυτό στα αυτιά του κυρίου Γερουλάνου, ίσως αποφασίσει ότι δε χρειάζεται καν να επιδοτούμε (ή επιχορηγούμε, όπως προτιμάτε) την μετάφραση βιβλίων προς τα Ολλανδικά, μια και την κάνει πλέον ίδιο το ολλανδικό κράτος. Αν δε συνεχίσουν κι άλλες χώρες (εκτός από εμάς εννοείται, που δεν μας περισσεύουν λεφτά για τίποτα) το παράδειγμα της Ολλανδίας, προβλέπεται πεδίον δόξης λαμπρό για την ανάδειξη της Ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό μια και οι εκεί χώρες θα φροντίζουν να αναδεικνύουν χωρίς προβλήματα και με τα δικά τους λεφτά τους καλύτερους μεταφραστές για τα δικά μας έργα.

Αλλά ας σταματήσουμε εδώ την πλάκα της τελευταίας παραγράφου κι ας ξυπνήσουμε στην ελληνική πραγματικότητα με τα τωρινά προβλήματά της και τις λύσεις που κανείς δε φαίνεται να αναζητά με το πνεύμα συναίνεσης και μακρόχρονης προοπτικής που αποζητούν και υλοποιούν οι Ολλανδοί.