H στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

Όπως έχουμε παρατηρήσει και στο παρελθόν, το ενδιαφέρον για τα έργα της τέχνης και του πολιτισμού, δεν πηγάζει πάντοτε από ρομαντικές και πνευματικές ανησυχίες. Για κάποιους ανθρώπους, εξίσου ή και περισσότερο σημαντική είναι η χρηματική αξία του αντικειμένου. Στην τωρινή περίοδο της κρίσης των πολλών και της ευημερίας των ελάχιστων, ένας από τους πρώτους τομείς που πετσοκόβονται από το νεοφιλελεύθερο μαχαίρι των τεχνοκρατών της εξουσίας, είναι ο πολιτισμός. Την ίδια ώρα, σε σχέση αιτιατού αλλά και αιτίας με τα παραπάνω, η τιμή πώλησης συλλεκτικών βιβλίων αγγίζει δυσθεώρητα ύψη.

Από τον περασμένο Δεκέμβριο, στην κορυφή της λίστας με τα ακριβότερα βιβλία του κόσμου φιγουράρει ένα βιβλίο ορνιθολογίας με τίτλο «Τα πουλιά της Αμερικής». Ένα βιβλίο μεγάλων διαστάσεων φτιαγμένο με το χέρι, γεμάτο με χίλιες μοναδικές ζωγραφιές πτηνών. Λίγο πριν κλείσει το 2010, ένα από 119 αντίτυπα άλλαξε ιδιοκτήτη για 8.6 εκατομμύρια Ευρώ.

Η Bibliotheca Philosophica Hermetica βρίσκεται στο Άμστερνταμ και είναι δημιούργημα του Ολλανδού συλλέκτη Joost R. Ritman ο οποίος κατάφερε να συγκεντρώσει πλήθος σπάνιων και μοναδικών βιβλίων. Πριν λίγο καιρό, ο Ritman πούλησε ένα σπανιότατο χειρόγραφο με την ιστορία του Ιερού Γκράαλ για πάνω από 2 εκατομμύρια λίρες Αγγλίας. Δυστυχώς η πώληση δε στάθηκε ικανή να σταματήσει τις επιπτώσεις μιας οικονομικής διαφωνίας με την τράπεζα Friesland και η βιβλιοθήκη αναγκάστηκε να κλείσει τις πόρτες της για άγνωστο χρονικό διάστημα.


Μετά από τα παραπάνω ποσά, η λίστα με τα πιο ακριβά βιβλία του Abe Books φαντάζει σχεδόν …ευτελής. Στην πραγματικότητα, δεκάδες χιλιάδες δολλάρια άλλαξαν χέρια για να αποκτήσουν οι απανταχού συλλέκτες κάποιο από τα αντικείμενα του πόθου τους. Στα οποία βρίσκουμε από ένα σπάνιο Αραβικό κείμενο μέχρι την πρώτη έκδοση του Casino Royale κι από μια πολυτελή έκδοση του Μόμπι Ντικ μέχρι τα χειρόγραφα της Φαλάτσι.

H στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

Στο βιβλίο «The Word Made Flesh: Literary Tattoos«, δημοσιεύονται 100 φωτογραφίες από τατουάζ τα οποία έλκουν την έμπνευσή τους από τη λογοτεχνία. Αρκετοί αναγνώστες και αρκετές αναγνώστριες αποφασίζουν να σημαδέψουν τον εαυτό τους ανεξίτηλα με κάποια αναφορά στο βιβλίο ή τον συγγραφέα που τους σημάδεψε.  Ο τατουμπαξές έχει απ” όλα: από Χάρι Πότερ μέχρι Αν Σέξτον κι από Όσκαρ Ουάιλντ μέχρι Κερτ Βόνεγκατ. Μια αναζήτηση στο διαδίκτυο αποκαλύπτει και άλλα παραδείγματα, από τα οποία διαλέγουμε -τι άλλο;- το πυντσόνιο σύμβολο που βλέπετε πάνω από την παρούσα παράγραφο.

Στο παρελθόν είχαμε αναφερθεί στην εικονογραφημένη έκδοση του Οδυσσέα του Τζόυς. Σαφώς καλύτερη είναι η προσπάθεια του Stephen Crowe από την Γαλλία να εικονογραφήσει σελίδα-σελίδα το Finnegan’s Wake. Λέμε «προσπάθεια» γιατί βρίσκεται ακόμα στη σελίδα 33. Φροντίζει όμως ν” ανεβάζει κάθε σελίδα που ετοιμάζει στο blog του. Εδώ μπορείτε να τις ξεφυλλίσετε και να τις απολαύσετε.

Αγγλόφωνοι οι συγγραφείς που αναφέραμε. Αγγλόφωνος και ο Νικ Χόρνμπυ, ο οποίος στελεχώνει ένα ξεχωριστό «υπουργείο» το οποίο ιδρύθηκε πρόσφατα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο  «Υπουργείο των Ιστοριών», ο Χόρνμπυ θα διδάσκει την τέχνη της διήγησης ιστοριών σε παιδιά που πάνε ακόμα σχολείο. Στο σχετικό βίντεο του BBC μαθαίνουμε περισσότερα γι” αυτήν την εξαιρετική πρωτοβουλία.

H εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.
«Οι διορθώσεις» ήταν ο τίτλος του προηγούμενου μυθιστορήματος του Τζόναθαν Φράνζεν. Προφητικός θα μπορούσαμε να πούμε, μια και στο καινούριο του βιβλίο, το προσφάτως εκδοθέν Freedom, «γλίστρησαν» κάμποσα λάθη χωρίς να διορθωθούν πριν το τυπογραφείο. Το αποτέλεσμα; Ο εκδοτικός του οίκος ανακοίνωσε ότι σκοπεύει να αποσύρει πλήθος βιβλίων από την Αγγλική αγορά, τα οποία και προβλέπονται να γίνουν πολτός. Τουλάχιστον εκεί τα πολτοποιούν σε εξαιρετικές περιπτώσεις κι όχι για να τα σκοτώσουν όταν γεράσουν.

Υ.Γ. Το γεγονός του λάθους έκανε να περάσει σε δεύτερη μοίρα ο χαρακτηρισμός με τον οποίο το βιβλίο παρουσιάστηκε στην αγορά: «βιβλίο του αιώνα».  Κάτι μας θυμίζει αυτό, αλλά τι;

Η ευαισθησία του Φράνζεν στα τυπογραφικά λάθη έρχεται σε αντίθεση με τη nonchalance που διακρίνει τον Ουελμπέκ, όταν απαντά στις πρόσφατες κατηγορίες για λογοκλοπή. Σύμφωνα με αυτές, ολόκληρα κομμάτια του τελευταίου του βιβλίου La carte et le territoire, είναι απλή αντιγραφή από τη Γαλλική έκδοση της εγκυκλοπαίδειας του λαού, γνωστή και ως Wikipedia. Ο ίδιος ο Ουελμπέκ δεν αρνήθηκε την αντιγραφή, αλλά υπερασπίστηκε τις επιλογές του, υποστηρίζοντας ότι αμάρτησε για την τέχνη του.

Σε μια ιστορία που θυμίζει την πρόσφατη δικαστική περιπέτεια της Έρσης Σωτηροπούλου, αυτόκλητοι διαπλαστές των παίδων και οπαδοί της λογοκρισίας αποφάσισαν ποια βιβλία πρέπει να απαγορευτούν από τις Αμερικάνικες σχολικές βιβλιοθήκες. Με ακτιβιστικό ζήλο προσπαθούν να εμποδίσουν τα παιδιά τους από το να εκτεθούν σε «ψυχοφθόρα» αναγνώσματα όπως ο Φύλακας στη Σίκαλη. Ευτυχώς, κάποιοι άλλοι γονείς επιδεικνύουν τον ίδιο ζήλο, αλλά για να τους σταματήσουν.

H εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.
Μπορεί να μην έχει μεταφραστεί (ακόμα) στην Ελλάδα, όμως ο αυτόχειρας συγγραφέας Tristan Egolf πρόλαβε ν” αφήσει το στίγμα του στην Αμερικάνικη λογοτεχνία. Το ντεμπούτο του Lord Of The Barnyard έκανε κοινό και κριτικούς να δώσουν μεγάλη σημασία στον 26χρονο τότε δημιουργό. Φέτος, πέντε χρόνια μετά το θάνατό του, οι Ολλανδικές εκδόσεις με το καταπληκτικό όνομα Lebowski θα το ξανακυκλοφορήσουν. Μαζί με το βιβλίο, θα δίνουν κι ένα soundtrack εμπνευσμένο από το βιβλίο, μια δημιουργία του παραγωγού Kubus και της τραγουδίστριας Joya Mooi. Η παρουσίαση του βιβλίου/CD θα γίνει προσεχώς στο εκλεκτό φεστιβάλ Crossing Border.

Αντίθετα με τον Egolf, οι Graham Greene και Somerset Maugham έχουν πολυμεταφραστεί στη γλώσσα μας. Το γεγονός ότι οι και οι δύο έχουν συνεργαστεί με την Βρετανική υπηρεσία πληροφοριών MI6 δεν είναι στ” αλήθεια νέο, όπως το παρουσιάζει η Guardian. Το νέο είναι ότι για πρώτη φορά το παραδέχεται επίσημα και η υπηρεσία. Τουλάχιστον στη Βρετανία η ΜΙ6 έχει την τύχη να φέρνει στο μέσο μυαλό συνειρμούς τύπου James Bond. Τελείως διαφορετικούς από τους συνειρμούς που θα έφερνε στο μυαλό μας τυχόν παραδοχή για Έλληνες συγγραφείς που δούλεψαν για τις ΚΥΠ/ΕΥΠ. Να υπάρχουν άραγε και τέτοιοι;

Κι ενώ οι μορφές των Greene και Maugham έχουν αποτυπωθεί σε επαρκή αριθμό φωτογραφιών, για τον οδηγό του μεθυσμένου μας καραβιού Αρθούρο Ρεμπώ, ελάχιστες φωτογραφίες υπάρχουν κι αυτές είναι από τα πιο νεαρά του χρόνια. Μέχρι πρόσφατα όλα αυτά, γιατί εδώ και λίγο καιρό έχουμε την απόδειξη του πώς ήταν ο Ρεμπώ ενήλικας (τη βλέπετε στη φωτογραφία αριστερά). Οι επιστήμονες το ψειρίσανε το πράγμα και απεφάνθησαν “ναι, είναι όντως ο Ρεμπώ”. Πράγμα που δεν άλλαξε στο ελάχιστο τις αναγνωστικές μας θεωρήσεις περί του ανδρός, μια και ο ποιητής έχει πάντα τα χρόνια της ηλικίας στην οποία τον πρωτοδιάβασες.

Η εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

Η μουσική μάς αρέσει κι ακόμα περισσότερο όταν σ” αυτή εμπλέκονται αγαπημένοι μας συγγραφείς. Η σχέση του Nick Hornby με τη μουσική δεν είναι κάτι καινούριο – το αντίθετο. Τελευταία έκφρασή της είναι η συνεργασία του με τον Ben Folds. Ο Hornby έγραψε τους στίχους για τον τελευταίο δίσκο του Folds, ο οποίος ονομάζεται Lonely Avenue και θα κυκλοφορήσει σε λίγες μέρες από τη Nonesuch.  Ηχητικά αποσπάσματα και περισσότερες πληροφορίες υπάρχουν εδώ. Να αναφέρουμε επίσης ότι το τελευταίο βιβλίο του Hornby κυκλοφόρησε πρόσφατα από τον Πατάκη σε μετάφραση Χίλντας Παπαδημητρίου

Στην Guardian δημοσιεύτηκε πρόσφατα μια ενδιαφέρουσα ανάλυση σχετικά με το ρόλο που παίζει το φύλο του συγγραφέα στην κριτική προσοχή που αυτό απολαμβάνει.  Σ” αυτό της το άρθρο, η Pollitt αναρωτιέται γιατί οι κριτικοί διθύραμβοι περιορίζονται για τα προϊόντα συγγραφέων του ανδρικού φύλου. Και όχι, η σωστή απάντηση δεν είναι «επειδή οι γυναίκες δεν μπορούν να γράψουν καλή λογοτεχνία».

Σήμερα η στήλη καλύπτει όχι μόνο τις ηχητικές και λογοτεχνικές μας ανησυχίες, αλλά και τις οπτικές. Μέχρι τις 9 Σεπτεμβρίου, στο Άμστερνταμ θα εκτίθενται έργα του Harland Miller, ο οποίος έχει να παρουσιάσει μια εξαιρετική συλλογή παιχνιδιάρικων και ευρηματικών παραλλαγών της γνωστής σχεδίασης των εξωφύλλων του εκδοτικού οίκου Penguin. Στην ιστοσελίδα του εκθεσιακού χώρου δεν έχει πολλές φωτογραφίες, αλλά στο εξαιρετικό blog Boeken Dingen μπορείτε να πάρετε μια ιδέα.

Η εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

O Gabriel Josipovici δεν είναι από τους πιο γνωστούς Βρετανούς συγγραφείς (όπως οι McEwan και Amis). Πρόσφατα, όμως, αναρωτήθηκε δημοσίως αν εκείνοι που είναι πραγματικά γνωστοί και «εξαγώγιμοι», το αξίζουν στ” αλήθεια. Σύμφωνα με τον συντάκτη της Guardian, η αιτία του δεύτερου γεγονότος πιθανότατα να κρύβεται στο πρώτο. Ο χρόνος θα δείξει ποιος τελικά έχει δίκιο.

Καλό είναι πάντως, πριν ξεγράψουμε τον Josipovici, να δούμε πώς ο χρόνος το “φερε έτσι ώστε ένα graphic novel του beat αρχιερέα William Burroughs, να εκδοθεί σαράντα χρόνια μετά την πρώτη -αποτυχημένη- έκδοσή του. Διαβάστε εδώ περισσότερα για το δημιούργημα Ah Pook Is Here.

Κι από το «γυμνό γεύμα», ας περάσουμε σε πιο χαλαρούς συνειρμούς, διαβάζοντας ένα ενδιαφέρον άρθρο που αναλύει τις καταβολές συνηθισμένων εκφράσεων της Αγγλικής γλώσσας που περιέχουν εδώδιμα προϊόντα.

Τα πολλά πρόσωπα της σύγχρονης λογοκρισίας.

Πριν λίγες εβδομάδες, ο  Τούρκος συγγραφέας Mehmet Güler καταδικάστηκε σε 15 μήνες φυλάκιση για το βιβλίο του «Αποφάσεις πιο δύσκολες κι από το θάνατο«. Συγκεκριμένα, ο Güler κατηγορήθηκε για τρομοκρατική προπαγάνδα με βάση κάποιες ρήσεις των ηρώων του βιβλίου. Ο εκδότης του Güler και γνωστός ακτιβιστής για τα δικαιώματα του ανθρώπου Ragip Zarakolu γλίτωσε την καταδίκη, αλλά αυτό  – για τον Αγγλικό οργανισμό PEN  και όχι μόνο – δεν είναι αρκετό.


Πριν καλά-καλά κυκλοφορήσει, αποσύρθηκε από τις Κινέζικες αρχές ένα βιβλίο που βασιζόταν στα ημερολόγια του πρώην πρωθυπουργού Li-Peng, στα οποία αναφερόταν και στην σφαγή της πλατείας Τιενανμέν. Το βιβλίο μπορεί να μην βρήκε ποτέ το δρόμο του για τις προθήκες των βιβλιοπωλείων, παράνομες κόπιες του όμως κυκλοφορούν στο Διαδίκτυο, σύμφωνα με την NRC.


Στην Αίγυπτο πάντως, το δικαστήριο απέρριψε την αγωγή φανατικών ισλαμιστών οι οποίοι ζητούσαν να απαγορευτούν οι γνωστότατες «Χίλιες και Μια Νύχτες«, λόγω «άσεμνου περιεχομένου». Ο δικαστής παρομοίωσε μια πιθανή απαγόρευση αυτού του βιβλίου, με την καταστροφή των αγαλμάτων του Βούδα απο τους Ταλιμπάν, όπως διαβάζουμε στο εξαίρετο διαδικτυακό περιοδικό de papieren man.

Ο Οδυσσέας (του Τζόυς) γυμνός, ένας συγγραφέας που κρατάει τους αναγνώστες του ξάγρυπνους κι ένας άλλος που ξεσπαθώνει κατά των λογοτεχνικών βραβείων: στην εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

Ο εκδοτικός οίκος Throwaway Horse ετοιμάζει μια έκδοση του Οδυσσέα του Τζέημς Τζόυς σε μορφή κόμικς. Αυτή τη στιγμή το πρώτο κεφάλαιο είναι διαθέσιμο σε ηλεκτρονική μορφή στο διαδίκτυο και για τη συσκευή iPad. Η διαφορά μεταξύ των δύο; Η δεύτερη είναι λογοκριμένη μια και, μετά από απαίτηση της Apple, προσαρμόστηκαν κάποια καρέ που περιείχαν γυμνό.

Μετά τον Νταν Μπράουν και την Τζ.Κ.Ρόουλινγκ, άλλος ένας συγγραφέας μπορεί να καυχηθεί ότι τα πλήθη μένουν ξάγρυπνα για να αποκτήσουν το καινούριο του μυθιστόρημα. Συνέβη ήδη στην πατρίδα του Γιαπωνέζου Χαρούκι Μουρακάμι, όταν εκδόθηκε το νέο του μυθιστορήμα 1Q84, αποτελούμενο από τρία μέρη. Θα συμβεί και στην Ολλανδία, τα μεσάνυχτα της 25ης Ιουνίου, οπότε και το βιβλιοπωλείο Selexyz στο Άμστερνταμ θα ανοίξει τις πόρτες του για την πώληση της Ολλανδικής μετάφρασης, όπως διαβάζουμε στην NRC.

Ο συμπατριώτης μας συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης, βρήκε έναν απροσδόκητο σύμμαχο στην απέχθειά του για το καθεστώς απονομής των λογοτεχνικών βραβείων. Σε μια ομιλία του στην Ουαλία, ο Βρετανός συγγραφέας Μάρτιν Έιμις, δήλωσε με παρρησία ότι από την εποχή του Μπέκετ και του Τζόυς, μόνο άχαρα βιβλία κερδίζουν τις σχετικές διακρίσεις, ενώ δημοφιλή βιβλία με χιούμορ αποκλείονται συστηματικά. Όχι, δεν παραπονέθηκε για το γεγονός ότι δεν κέρδισε ποτέ του κάποιο σχετικό βραβείο. Διαβάστε εδώ τα σχετικά αποσπάσματα.