O ποιητής της μητέρας πατρίδας

Dichter des Vaderlands λέγεται. Άρα, σε μια λέξη προς λέξη μετάφραση, η μητέρα του τίτλου θα γινόταν «πατέρας». Κι όχι, δεν πρόκειται για τον πιο εθνικιστή, πατριώτ” ποιητή. Αλλά για το αντίστοιχο του τίτλου «Poet Laureate» του Ηνωμένου Βασίλειου. «Εθνικός ποιητής» για μας, ή σύμφωνα με μια μετάφραση που βρήκα στο διαδίκτυο «δαφνοσκεπής ποιητής» (ή ποιήτρια, αν σκεφτούμε ότι -από την Πρωτομαγιά που μας πέρασε- στη θέση βρίσκεται η Carol Ann Duffy).

Για τους Ολλανδούς ο τίτλος είναι σχετικά πρόσφατος. Καθιερώθηκε το 2000 από την εφημερίδα NRC Handelsblad. Έκτοτε τον έχουν αποκτήσει οι εξής:

2000 – 2004 Gerrit Komrij (ποιος άλλος θα ήταν καταλληλότερος για αρχή;) – γεννημένος το 1944
2004 – 2005 Simon Vinkenoog (ad interim) – γεννημένος το 1928
2005 – 2009 Driek van Wissen – γεννημένος το 1943

Ανέφερα τις χρονολογίες γέννησης στην προηγούμενη λίστα για να δείξω την αντίθεση με τον τωρινό Dichter des Vaderlands, τον ποιητή και ηθοποιό Ramsey Nasr. Γεννημένος μόλις το 1974, ο Nasr είχε πρώτα κάνει ένα επιτυχημένο πέρασμα σαν επίσημος ποιητής της Αμβέρσας, έναν άλλο ενδιαφέροντα θεσμό τον οποίο θα σχολιάσουμε σε κάποια επόμενη ανάρτηση.

Για τη διάρκειά του, ο «ποιητής της μητέρας πατρίδας» κερδίζει την επίσημη αναγνώριση κι ένα συμβολικό μισθό από το κράτος, έχοντας την υποχρέωση να γράφει ποιήματα και κείμενα που σχετίζονται με τη χώρα κι εκφράζουν την καρδιά και την ψυχή της.

Σε αντίθεση με μας όπου ο τίτλος του “εθνικού ποιητή” είναι καπαρωμένος στον αιώνα τον άπαντα από τον Διονύσιο Σολωμό, οι Ολλανδοί και οι Άγγλοι φροντίζουν για την τακτική ανανέωσή του. Επίσης δίνεται και η δυνατότητα στο κοινό να συνεισφέρει με την ψήφο του στην εκλογή του εκλεκτού.

Θέμα χρόνου πιστεύω είναι να ξεκινήσουμε κι εδώ με κάτι παρόμοιο κι έχει ενδιαφέρον να στοιχηματίσουμε από τώρα και στα ονόματα. Προσωπικά δεν περιμένω και πολλές εκπλήξεις (όπως o Nasr).

Κι αν, αγαπητέ αναγνώστη, είναι εύκολο να φανταστείς τα 2-3 ονόματα που θα κονταροχτυπηθούν εν Ελλάδι όταν έρθει η ώρα και γι” αυτό το θρόνο, είναι πολύ πιο δύσκολο να φανταστείς την παρέμβαση που έκανε ο Nasr στα πολιτικά δρώμενα της χώρας του πριν λίγες μέρες και πώς εξέφρασε την ψυχή και την καρδιά της. Να πω απλά ότι το έκανε μ” έναν τρόπο που καμία σχέση δεν έχει με αυτόν που θα έκανε τους δικούς μας σούπερ-πατριώτες να ξερογλύφονται.

Διαβάστε εδώ το δεύτερο μέρος της ιστορίας.

Είσαι η μητέρα μου

Αυτή την περίοδο στο «Από Μηχανής Θέατρο» στο Μεταξουργείο, παίζεται το θεατρικό «Είσαι η μητέρα μου», γραμμένο από τον Joop Admiraal (Γιόοπ Άντμιρααλ). Το δελτίο τύπου περιγράφει την παράσταση ως εξής:

«Μια επίσκεψη στην άρρωστη από άνοια μητέρα του μετατρέπεται για έναν ηθοποιό σε ταξίδι στο παρελθόν και μια ευκαιρία να ομολογήσουν οι δυο τους προσωπικά μυστικά. Ο Χρ. Βαλαβανίδης ενσαρκώνει ταυτόχρονα το ρόλο της μητέρας και του γιου.»

Η σκηνοθεσία είναι της Ασπασίας Κράλλη και η μετάφραση της Μάγιας Wessely. Η παράσταση έχει πάρει πολύ καλές κριτικές απ΄τον ημερήσιο και περιοδικό τύπο.

Με το ίδιο εισιτήριο, οι θεατές μπορούν αμέσως μετά να παρακολουθήσουν το μονόλογο «Η Γυναίκα Της Πάτρας» του Γιώργου Χρονά.

Για περισσότερες πληροφορίες, ώρες παραστάσεων και σχόλια επισκεπτών, δείτε τη σχετική σελίδα του Αθηνοράματος.

Μίλτος Σαχτούρης στα Ολλανδικά

Τον Ιούλιο της περασμένης χρονιάς το Contrabas, το καλύτερο -κατά τη γνώμη μου- ολλανδόφωνο blog για την ποίηση, παρουσίασε κάποια ποιήματα του Μίλτου Σαχτούρη μεταφρασμένα από την Bernadette Wildenburg και τον Jan Veenstra και μια έκδοση του 1993. Δείτε τα εδώ.

Μεταφραστές ενωμένοι

Το φθινόπωρο που μας πέρασε, οι μεταφραστές βιβλίων στα Ολλανδικά και τα Φλαμανδικά, αποφάσισαν να αρχίσουν μια σειρά δραστηριοτήτων με σκοπό να γίνουν πιο «ορατοί». Όπου «ορατό» επί του προκειμένου σημαίνει να γίνει πιο γνωστός ο ρόλος του μεταφραστή στην παραγωγή ενός βιβλίου. Η αλήθεια είναι ότι οι εμπνευστές των κινητοποιήσεων δεν έχουν συγκεκριμενοποιήσει τους τρόπους με το οποίο μπορεί να γίνει αυτό. Σε κάθε περίπτωση όμως, οι σχετικές εκδηλώσεις έχουν καταφέρει να κερδίσουν ένα σημαντικό μερίδιο προσοχής στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο της Ολλανδίας και του Βελγίου. Έχουν όμως και την υποστήριξη φορέων όπως του κρατικού οργανισμού κονδυλίων για τα γράμματα (Fonds voor de Letteren).

Προσωπικά νομίζω ότι το πρόβλημα που προσπαθούν να θίξουν οι συγκεκριμένοι μεταφραστές, δεν είναι αποκλειστικά αυτών των δύο χωρών, αλλά γενικότερα του επαγγέλματος.

Φήμες ότι ο κλάδος θα υιοθετήσει τους τρόπους μειοψηφίας υπερφίαλων Ελλήνων μεταφραστών οι οποίοι προσπαθούν να μεταφέρουν τους προβολείς σ” αυτούς και μόνο, χτυπώντας αδιάκριτα όλους τους συναδέλφους τους, ελέγχονται ως ανακριβείς.

Ambit: αφιέρωμα στην ολλανδική ποίηση

Παρόλο που το taal.gr επικεντρώνεται στη σχέση ολλανδικής και ελληνικής γλώσσας, δεν θα μπορούσαμε να αγνοήσουμε και μεταφράσεις ολλανδικής ποίησης στα Αγγλικά.

Το τεύχος 198 (Φθινόπωρο 2009) του πολύ καλού Αγγλικού περιοδικού AMBIT είναι αφιερωμένο στην ολλανδική ποίηση. Κύρια φιγούρα του αφιερώματος, ο Remco Campert ο οποίος απεικονίζεται και στο εξώφυλλο.

Στο αφιέρωμα παρουσιάζονται αγγλικές μεταφράσεις ποιημάτων των εξής Ολλανδών ποιητών και ποιητριών: Rutger Kopland, Hagar Peeters, Hèléne Geléns, του πολυδιαφημισμένου Mustafa Stitou και της (Ολλανδέζας) τωρινής επίσημης ποιήτριας της Αμβέρσας Joke van Leeuwen. Σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία ν” αναφερθούμε ξεχωριστά στα παραπάνω ονόματα και από το taal.gr

Το συντονισμό του αφιερώματος έχει ο μεταφραστής του Campert στα Αγγλικά και γνώστης της Ολλανδικής ποίησης Donald Gardner. Στο ίδιο τεύχος διαβάζουμε ένα ποίημα του Gardner αφιερωμένο στον Campert κι ένα ενδιαφέρον δοκίμιο του Paul Binding για την ολλανδική ποίηση. Δείτε εδώ ένα εξαιρετικό δείγμα των μεταφράσεων του τεύχους.

Δεν ξέρω αν στο μεταξύ έχει εξαντληθεί το συγκεκριμένο τεύχος, σε κάθε περίπτωση όμως το AMBIT το φέρνει η Πολιτεία.

Dutch Deluge (Hagar Peeters)

από το αφιέρωμα του AMBIT 198)

Our fathers built this land in poverty

and made it what it is: IJsselmeer and airports

rose from the sea and flagstones from the road,

the youth are bopping forward underground,

mosques drone, bells ring and bring

god from afar yet always in our midst

but in these lowlands rain beats down

on clattering attic windows

and down below the dull improverished fumbling,

the carefully moaning grumble:

harder faster deeper, boyo,

till the bars of the bed all break,

till the bars break and the dikes burst

flooding the polders between their thighs.

Μετάφραση: Donald Gardner

Καλώς ήρθατε!

Καλώς ήρθατε στο taal.gr.

Taal σημαίνει “γλώσσα” στα Ολλανδικά. Δημιούργησα αυτόν τον ιστότοπο από αγάπη στην ολλανδική γλώσσα σε όλες τις εκφάνσεις της, όπως τα Φλαμανδικά και τα Αφρικάανς.

Μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες εδώ.

Το taal.gr είναι ανοιχτό στα σχόλια και τις συνεργασίες σας. Γι’ αυτό το σκοπό, μπορείτε να επικοινωνείτε με την ηλεκτρονική διεύθυνση editor at taal dot gr.