Ένας ίσκιος για τον Σείριο (David Pefko)

schaduw_voor_sirius
Standard


Κάθε φορά που αναζητώ τον ίσκιο, κάθεται πάντα κάποιος άλλος από κάτω. Δεν μου αρέσει πολύ ο ήλιος, μόνο το Φλεβάρη, τότε ο ήλιος είναι το καλύτερο που μπορεί να μου τύχει, τότε αισθάνομαι ότι το γέρικο σώμα μου μπορεί πάλι ν’ αντέξει τα πάντα: το κρύο και την υγρασία στα μέρη που πέφτω για ύπνο.

Σήμερα περπάτησα με κάποιον για κάμποσο, ήταν μια νέα γυναίκα. Φορούσε ένα καλοκαιρινό φόρεμα και στο κεφάλι της ένα μικρό καπέλο. Μου χαμογέλασε, αλλά στο φανάρι με είχε κιόλας βαρεθεί και μ’ έδιωξε από κοντά της.

Νομίζω ότι κανένας δεν έχει κοιτάξει τόσο πολύ το έδαφος όσο εγώ, ότι για παράδειγμα κανένας δεν ξέρει πόσο απελπιστικά πολλά έντομα τριγυρνούν εδώ κι εκεί χωρίς σταματημό. Κάποιες φορές ακολουθώ τα μυρμήγκια, ή μικρά σκαθάρια, αλλά τελικά κάποια στιγμή μου ξεφεύγουν, τα χάνω από τα μάτια μου. Πιστεύω ότι τα έντομα τα έχουν καταφέρει καλύτερα από εμάς, φαίνεται ότι έχουν βρει μια διέξοδο, μπορούν να εξαφανιστούν στα αυλάκια και στις χαραμάδες, στους υπονόμους, εκεί που εγώ δε φτάνω.

Αυτός ο άνθρωπος, εκεί στην άκρη του δρόμου, μου έδωσε ένα όνομα κι αυτό δημιουργεί μια κάποια σχέση μαζί του. Όταν το πρωί τον βλέπω να βγαίνει από το σπίτι του, με χαιρετά, κάποιες φορές μου κλείνει απλά το μάτι και κάθε φορά περπατάω μαζί του, μέχρι το μαγαζάκι στη γωνιά, όπου αγοράζει κάτι για να φάει, συνήθως ένα από εκείνα τα στρογγυλά ψωμάκια με την τρύπα στη μέση, τα οποία δεν έχουν καθόλου γεύση αλλά γεμίζουν μια χαρά το στομάχι. Πολλές φορές τρώμε μαζί, τότε εγώ παίρνω το μισό.

Κάποιες φορές με πιάνει ο ύπνος στο ένα ή το άλλο μέρος, ή κάπου που νομίζω ότι δεν με θέλουν κοντά τους, που με κυνηγούν μέχρι να φύγω ή που κάποιες φορές μου βάζουν τις φωνές, αλλά εγώ έχω τότε πάψει προ πολλού να τους ακούω.

Τα όνειρά μου είναι πολύ απλά. Στα όνειρά μου βλέπω κυνηγητά, όλα τα μέρη στα οποία έχω βρεθεί. Ή εκείνον τον καιρό που είχα τα μάτια μου ακόμα κλειστά και σερνόμουν σε άγνωστα μέρη, τις κλωτσιές που μου έχουν δώσει και τα χάδια, τα παιδιά μου τα οποία εμφανίζονται κάποιες φορές στα δρομάκια και τα πάρκα.

Στο τέλος του δρόμου είναι ένα δροσερό μέρος, πάνω στο μάρμαρο. Μπορώ να το νιώσω αν είμαι ο πρώτος που την αράζει εκεί, ο πρώτος της μέρας. Το μάρμαρο κρατάει την ζεστασιά πολύ περισσότερο απ’ όσο θα νόμιζες. Εκείνος εκεί, απέναντι, στο μπακάλικο, είναι μες την υπερβολή. Ξέρει πολύ καλά ότι συγκινούνται οι άνθρωποι με τα κουσούρια και τις κλάψες και τα βογκητά του. Όταν αγριέψουν τα πράγματα και δεν αντέχει άλλο την πείνα, τους κάνει χατίρια για λίγο φαγητό.

Αυτό που δεν καταλαβαίνει κανείς είναι ότι η ζωή μένει ακίνητη. Ότι όλοι τρέχουν πολυάσχολοι από δω κι από κει αλλά στην ουσία δεν αλλάζει τίποτα, ότι όλα θα μείνουν ακριβώς το ίδιο. Παρόλα αυτά, συνεχίζουν να τρέχουν γύρω από τα πόδια μου κι όλο χάνουν στο τσακ το λεωφορείο. Βρίζουν, λες και μόλις κατέρρευσε ο κόσμος ολόκληρος.

Πρέπει να το παραδεχτώ, κάποιες μέρες είναι όμορφες, τότε που ένα δροσερό αεράκι διασχίζει τους δρόμους και το φως είναι τόσο λαμπερό και η κοιλιά μου είναι γεμάτη κι όπου να ‘ναι θα γεμίσει κι άλλο. Τότε σκέφτομαι: «σαν αυτή τη μέρα δε θα είναι ποτέ ξανά», αλλά μετά συνειδητοποιώ ότι όλες οι μέρες είναι ίδιες. Γι’ αυτό και είμαι ξαπλωμένος εδώ. Γι’ αυτό και μετακινούμαι όσο το δυνατόν λιγότερο.

Περισσότερα για τον συγγραφέα David Pefko εδώ.
Μετάφραση: Νάντια Πούλου

Λεβί Αντρέας

Standard

Ο David Pefko (Ντάβιντ Πέφκο) γεννήθηκε το 1983 στο Άμστερνταμ. Ζει εναλλάξ στο Άμστερνταμ και την Αθήνα. Διηγήματά του δημοσιεύονται τακτικά σε Ολλανδόφωνα λογοτεχνικά περιοδικά. Το ντεμπούτο του Levi Andreas (Λεβί Αντρέας) κυκλοφόρησε το 2009 και έγινε δεκτό με ενθουσιασμό από τους κριτικούς. Διηγείται την ιστορία της Ρόζας και του Λεβί Αντρέας και τις δραπετεύσεις τους. Η Ρόζα δουλεύει σε ένα στεγνοκαθαριστήριο του Άμστερνταμ, από τότε που μια αποτυχημένη απόπειρα αυτοκτονίας έθεσε τέλος στις σπουδές της στο τμήμα ψυχολογίας. Κάποια μέρα βρίσκει ένα σημείωμα καθώς σιδερώνει το πουκάμισο που ανήκει στον Λεβί Αντρέας, ο οποίος φαίνεται να είναι το τελείως αντίθετο από αυτήν. Με αφορμή το σημείωμα γνωρίζονται και μετά από κάποια γυρίσματα της τύχης, η Ρόζα βρίσκεται να γυρίζει τον κόσμο ακολουθώντας τα ίχνη του.

Αυτή τη στιγμή διατίθεται ένας περιορισμένος αριθμός αντιτύπων της ολλανδικής έκδοσης του Levi Andreas, καθένα από τα οποία συνοδεύεται από ένα χειρόγραφο διήγημα του συγγραφέα. Μπορείτε να παραγγείλετε ένα από αυτά επικοινωνώντας με τη διεύθυνση Davidpefko@gmail.com

Εκτός συνόρων, #9

ulysses_seen_1
Standard

Ο Οδυσσέας (του Τζόυς) γυμνός, ένας συγγραφέας που κρατάει τους αναγνώστες του ξάγρυπνους κι ένας άλλος που ξεσπαθώνει κατά των λογοτεχνικών βραβείων: στην εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

Ο εκδοτικός οίκος Throwaway Horse ετοιμάζει μια έκδοση του Οδυσσέα του Τζέημς Τζόυς σε μορφή κόμικς. Αυτή τη στιγμή το πρώτο κεφάλαιο είναι διαθέσιμο σε ηλεκτρονική μορφή στο διαδίκτυο και για τη συσκευή iPad. Η διαφορά μεταξύ των δύο; Η δεύτερη είναι λογοκριμένη μια και, μετά από απαίτηση της Apple, προσαρμόστηκαν κάποια καρέ που περιείχαν γυμνό.

Μετά τον Νταν Μπράουν και την Τζ.Κ.Ρόουλινγκ, άλλος ένας συγγραφέας μπορεί να καυχηθεί ότι τα πλήθη μένουν ξάγρυπνα για να αποκτήσουν το καινούριο του μυθιστόρημα. Συνέβη ήδη στην πατρίδα του Γιαπωνέζου Χαρούκι Μουρακάμι, όταν εκδόθηκε το νέο του μυθιστορήμα 1Q84, αποτελούμενο από τρία μέρη. Θα συμβεί και στην Ολλανδία, τα μεσάνυχτα της 25ης Ιουνίου, οπότε και το βιβλιοπωλείο Selexyz στο Άμστερνταμ θα ανοίξει τις πόρτες του για την πώληση της Ολλανδικής μετάφρασης, όπως διαβάζουμε στην NRC.

Ο συμπατριώτης μας συγγραφέας Γιάννης Ξανθούλης, βρήκε έναν απροσδόκητο σύμμαχο στην απέχθειά του για το καθεστώς απονομής των λογοτεχνικών βραβείων. Σε μια ομιλία του στην Ουαλία, ο Βρετανός συγγραφέας Μάρτιν Έιμις, δήλωσε με παρρησία ότι από την εποχή του Μπέκετ και του Τζόυς, μόνο άχαρα βιβλία κερδίζουν τις σχετικές διακρίσεις, ενώ δημοφιλή βιβλία με χιούμορ αποκλείονται συστηματικά. Όχι, δεν παραπονέθηκε για το γεγονός ότι δεν κέρδισε ποτέ του κάποιο σχετικό βραβείο. Διαβάστε εδώ τα σχετικά αποσπάσματα.

Τίρζα: το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του 21ου αιώνα;

grunberg_tirza
Standard

Άρνον Γκρούνμπεργκ: για πολλούς, ο σπουδαιότερος Ολλανδός συγγραφέας της νέας γενιάς. Γεννημένος το 1971, κάτοικος πλέον της Νέας Υόρκης, συνεργάτης σε διάφορα έντυπα όπου με παρρησία εκφράζει τη γνώμη του επί παντός επιστητού, αγαπημένος και του τηλεοπτικού φακού.  Το 2006 δημοσίευσε το μυθιστόρημα Τίρζα, το οποίο κέρδισε τα δύο σπουδαιότερα λογοτεχνικά βραβεία των Κάτω Χωρών, το ολλανδικό Λογοτεχνικό Βραβείο και το φλαμανδικό «Χρυσή Κουκουβάγια«. Οι αναγνώστες και οι κριτικοί το λάτρεψαν και σε μια ψηφοφορία του Groene Amsterdammer, ανακυρήχθηκε σαν το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του εικοστού πρώτου αιώνα – σε μια λίστα που δεν περιοριζόταν μόνο σε ολλανδικά βιβλία.

Στις 21 Ιουνίου, οι Έλληνες αναγνώστες θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν αυτό το βιβλίο στα Ελληνικά, σε μετάφραση από την Ινώ Βαν Ντάικ – Μπαλτά και σε μια έκδοση του Καστανιώτη.  Οι αναγνώστες του taal.gr έχουν από σήμερα την ευκαιρία να διαβάσουν το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου (σε μορφή pdf, για την οποία χρειάζεστε ένα πρόγραμμα σαν το δωρεάν Foxit Reader).

Διαβάστε και την κριτική του βιβλίου από το MiC.gr.

Το ολλανδικό λυχνάρι

lychnari
Standard

Κοντά ένα τέταρτο του αιώνα, πέντε φορές το χρόνο, το περιοδικό Λυχνάρι ενημερώνει τους απανταχού ολλανδόφωνους για τα τεκταινόμενα στην Ελλάδα. Με αναλύσεις που ξεφεύγουν από τις ρομαντικές ωραιοποιήσεις των τουριστών, έμφαση στην επικαιρότητα αλλά και ενδιαφέρουσες ιστορικές αναλύσεις. Οι ρίζες του περιοδικού μπορούν να αναζητηθούν στο κέντρο Νεοελληνικών Σπουδών του πανεπιστημίου του Άμστερνταμ, το οποίο θα έχουμε την ευκαιρία να το παρουσιάσουμε πιο αναλυτικά στο μέλλον.

Οι συνεργάτες του περιοδικού είναι περισσότερο ή λιγότερο γνωστοί δημοσιογράφοι και ακαδημαϊκοί. Στην ιστοσελίδα του περιοδικού υπάρχουν (στα Ολλανδικά) πληροφορίες για παρελθόντα τεύχη, για τους ανθρώπους πίσω από τα κείμενα αλλά και για τις δυνατότητες συνδρομής. Συνολικά, μια εξαιρετική και συνεπέστατη προσπάθεια που με τη στάση του εξισορροπεί τις όποιες απλοποιημένες θεωρήσεις της Ελλάδας από τα διεθνή μέσα.

Εκτός συνόρων, #8

mark_twain
Standard

Το ερχόμενο Νοέμβριο θα δημοσιευτεί το πρώτο μέρος της αυτοβιογραφίας του πασίγνωστου συγγραφέα Μαρκ Τουέιν. Όχι, δεν πρόκειται για κάποιο χαμένο χειρόγραφο που ανακαλύφθηκε πρόσφατα. Ο ίδιος ο συγγραφέας είχε ζητήσει μέσω της διαθήκης του να μην δημοσιευθούν οι σχετικές (χιλιάδες) σελίδες πριν περάσουν εκατό χρόνια από το θάνατό του. Οι φήμες λένε ότι αυτό σχετίζεται με το γεγονός ότι ο Τουέιν στην αυτοβιογραφία του τα λέει χύμα και τσουβαλάτα σε όλους.


Τον περασμένο Μάιο κυκλοφόρησε στην Αργεντινή και σε περιορισμένα αντίτυπα ένα φυλλάδιο με ένα μέχρι τότε ανέκδοτο κείμενο του Μπόρχες. Το ολιγοσέλιδο χειρόγραφο ανακάλυψε ένας ερευνητής στο Πανεπιστήμιο του Ώστιν και το πιο πιθανό είναι ότι αποτελούσε την αρχή μιας μεγαλύτερης πλοκής που είχε στο μυαλό του ο μεγάλος συγγραφέας.


Τον ερχόμενο Σεπτέμβριο, αναμένεται να κυκλοφορήσει το καινούριο βιβλίο του Γάλλου συγγραφέα Μισέλ Ουελμπέκ. Η πρώτη έκδοση θα τυπωθεί σε 100.000 αντίτυπα. Είναι το πρώτο του μυθιστόρημα μετά το τελευταίο του βιβλίο στο οποίο έρχεται σε μια γόνιμη αντιπαράθεση με τον γνωστό φιλόσοφο Μπερνάρ – Ανρί Λεβύ.


Photo Michel Houellebecq by Mariusz Kubik

Το εισιτήριό μου κι ένα βιβλίο

schiphol_sign
Standard

«Προς τη βιβλιοθήκη»: Πλέον οι ταξιδιώτες που διέρχονται από το αεροδρόμιο Σχίπχολ του Άμστερνταμ, θα μπορούν να ακολουθούν τη σχετική πινακίδα.  Διότι το Σχίπχολ θα είναι σε λίγο καιρό το πρώτο αεροδρόμιο του κόσμου με δικιά του δημόσια βιβλιοθήκη, σύμφωνα με ανακοίνωση του Ολλανδικού υπουργείου Πολιτισμού.

Στη βιβλιοθήκη οι ταξιδιώτες θα μπορούν να ξεφυλλίζουν και να διαβάζουν βιβλία σχετικά με την ολλανδική κουλτούρα, αλλά και δημιουργίες γνωστών Ολλανδών συγγραφέων.

Δυστυχώς δεν πρόκειται για δανειστική βιβλιοθήκη, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι μια εξαιρετική πρωτοβουλία και κάνει το ήδη φιλικό αεροδρόμιο ακόμα πιο ελκυστικό προορισμό για τους απανταχού βιβλιόφιλους.

Μεταπτυχιακό λογοτεχνικής μετάφρασης

universiteit_van_franeker
Standard

Στην Ολλανδία και το Βέλγιο, ο κλάδος των μεταφραστών αντιμετωπίζει σίγουρα τα ίδια, αν όχι περισσότερα από τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν και οι Έλληνες. Στην ουσία πρόκειται για προβλήματα παρόμοια σε όλες τις αναπτυγμένες χώρες: μεγάλος ανταγωνισμός, εμπορευματοποίηση σε κόστος της ποιότητας, επιλογές με βάση το χρήμα κι όχι κάποια λογοτεχνικά κίνητρα.

Σε αντίθεση με εμάς όμως, οι μεταφραστές στα Ολλανδικά και Φλαμανδικά, ξεκίνησαν από μόνοι τους μια συζήτηση για το παρόν και -κυρίως- το μέλλον του κλάδου, όπως σας είχαμε ενημερώσει εδώ. Μια αξιοσημείωτη κίνηση, με σκοπό να προλάβει μελλοντικές de facto επιλογές ερήμην τους. Η συζήτηση δεν είναι ένα άλλο ομφαλοσκοπικό εύρημα κάποιου κλάδου, αλλά μια καλά προδιαγεγραμμένη σειρά συναντήσεων, ερευνών κλπ. που επισημοποιείται από την παρουσία και τη δέσμευση των εκδοτών και εκπροσώπων της κυβέρνησης που συμμετέχουν ασμένως σ” αυτή. Υπάρχει μάλιστα και μια πολύ καλή ιστοσελίδα (στα Ολλανδικά) που με διαφάνεια προβαίνει σε όλες τις σχετικές ανακοινώσεις και ενημερώσεις.

Από αυτή τη σελίδα μαθαίνουμε ότι και στην Ολλανδία πλέον υπάρχουν πολλοί μεταφραστές και γίνεται όλο και πιο δύσκολο να τεθούν κάποια όρια ποιότητας και να τηρηθούν τα προσχήματα βιωσιμότητας του κλάδου. Όλα αυτά σαν αποτέλεσμα μια όλο και μεγαλύτερης εμπορευματοποίησης του εκδοτικού τομέα, αλλά και μιας σχετικοποίησης των κριτηρίων με τα οποία κάποιος μπορεί να αποκαλείται μεταφραστής.

Μια από τις πρώτες προτάσεις των συμμετεχόντων, η οποία έχει στο μεταξύ γίνει αποδεκτή από την κυβέρνηση και βρίσκεται σε φάση υλοποίησης, είναι η δημιουργία μεταπτυχιακού προγράμματος στην μετάφραση προς στα Ολλανδικά και Φλαμανδικά. Μιλάμε εδώ για σπουδές που αφορούν αποκλειστικά την λογοτεχνική μετάφραση. Με αυτόν τον τρόπο δίνεται σαφώς το μήνυμα ότι η πολιτεία, ο εκδοτικός χώρος αλλά και ο ίδιος ο μεταφραστικός κλάδος παίρνει πολύ σοβάρα την λογοτεχνική μετάφραση και ανοίγει μια ανεξάρτητη ακαδημαϊκή πλατφόρμα για την περαιτέρω αναβάθμιση του χώρου αλλά και για την πρόταση λύσεων σε τωρινά και μελλοντικά προβλήματα του κλάδου.

Πράγμα που πιθανότατα θα χαροποιήσει και την τωρινή πολιτική περικοπών στο χώρο του βιβλίου. Αν φτάσει αυτό στα αυτιά του κυρίου Γερουλάνου, ίσως αποφασίσει ότι δε χρειάζεται καν να επιδοτούμε (ή επιχορηγούμε, όπως προτιμάτε) την μετάφραση βιβλίων προς τα Ολλανδικά, μια και την κάνει πλέον ίδιο το ολλανδικό κράτος. Αν δε συνεχίσουν κι άλλες χώρες (εκτός από εμάς εννοείται, που δεν μας περισσεύουν λεφτά για τίποτα) το παράδειγμα της Ολλανδίας, προβλέπεται πεδίον δόξης λαμπρό για την ανάδειξη της Ελληνικής λογοτεχνίας στο εξωτερικό μια και οι εκεί χώρες θα φροντίζουν να αναδεικνύουν χωρίς προβλήματα και με τα δικά τους λεφτά τους καλύτερους μεταφραστές για τα δικά μας έργα.

Αλλά ας σταματήσουμε εδώ την πλάκα της τελευταίας παραγράφου κι ας ξυπνήσουμε στην ελληνική πραγματικότητα με τα τωρινά προβλήματά της και τις λύσεις που κανείς δε φαίνεται να αναζητά με το πνεύμα συναίνεσης και μακρόχρονης προοπτικής που αποζητούν και υλοποιούν οι Ολλανδοί.

Διάβασέ μου κάτι

Standard

Μια φορά κι έναν καιρό ήταν μια χώρα που την έλεγαν Ολλανδία. Σ” αυτή τη χώρα οι άνθρωποι ήθελαν τα βιβλία να μπορούνε να διαβάζονται κι από εκείνους που δεν μπορούσαν να δουν τα γράμματα ή να γυρίσουν τις σελίδες. Γι” αυτό και από χρόνια είχαν δημιουργηθεί σχετικές βιβλιοθήκες με τεράστιους καταλόγους βιβλίων ηχογραφημένων ή τυπωμένων σύμφωνα με το σύστημα Μπράιγ. Αλλά και στα βιβλιοπωλεία, μπορούσε κανείς να αγοράσει ηχογραφημένα βιβλία, πολύ πριν η σχετική μόδα δειλά-δειλά κι εξαιρετικά περιορισμένα ξεπροβάλλει και στην άλλη χώρα που την έλεγαν Ελλάδα.

Πριν λίγο καιρό, με αφορμή τα 150 χρόνια του Μουλτατούλι, ο πρόεδρος του Εργατικού Κόμματος της Ολλανδίας και πρώην δήμαρχος του Άμστερνταμ Job Cohen, διάβασε το καλύτερο ολλανδικό μυθιστόρημα, το περίφημο «Μαξ Χάβελααρ» για την έκδοσή του σε CD. Μετά τον Βέλγο αρχι-Ευρωπαίο Ρομπάι, άλλος ένας πολιτικός «αναμείχθηκε» με τα λογοτεχνικά δρώμενα. Κι έζησε αυτός καλά και οι πωλήσεις του Μαξ Χάβελααρ ακόμα καλύτερα.