Μάαστριχτ – Οία: 1-1

Ο γνωστός εκδοτικός οργανισμός ταξιδιωτικών οδηγών Lonely Planet, δημοσίευσε πρόσφατα μια λίστα με τα δέκα καλύτερα βιβλιοπωλεία στον κόσμο. Στην πρώτη θέση φιγουράρει το θρυλικό City Lights του Σαν Φρανσίσκο.

Τώρα είναι δύσκολο να ανακαλύψετε δύο βιβλιόφιλους (ή βιβλιόφιλες) με την ίδια ακριβώς λίστα «αγαπημένων/καλύτερων» βιβλιοπωλείων. Στη δικιά μας περίπτωση, κύριο ρόλο σε μια τέτοια επιλογή θα έπαιζαν το περιεχόμενο των ραφιών τους και το μεράκι των πωλητών. Γεγονός όμως παραμένει ότι στη λίστα του Lonely Planet συναντούμε χώρους με πραγματική συνεισφορά στην ιστορία του βιβλίου, καθώς και χώρους με έντονο αρχιτεκτονικό ενδιαφέρον.

Στη λίστα περιλαμβάνονται ένα Ολλανδικό κι ένα Ελληνικό (ξενόγλωσσο) βιβλιοπωλείο. Στην Ολλανδία πρόκειται για το (πραγματικά εντυπωσιακό) κατάστημα της γνωστής αλυσίδας selexyz στο Μάαστριχτ, το οποίο στεγάζεται σε μια Δομινικανή εκκλησία του δεκάτου τρίτου αιώνα. Στην Ελλάδα έχουμε να περηφανευόμαστε για το βιβλιοπωλείο Ατλαντίς στην Οία της Σαντορίνης, μια επιλογή στην οποία πιστεύουμε ότι μεγάλο ρόλο έπαιξαν τα κραταιά τουριστικά στερότυπα.

Σε κάθε περίπτωση, μην παραλείψετε να δείτε εδώ μια ψηφιακή τρισδιάστατη περιήγηση στο selexyz του Μάαστριχτ, το οποίο καταλαμβάνει το νούμερο ένα της παρόμοιας λίστας της Guardian.

Το χειμωνιάτικο διήγημα του taal.gr

Αγαπητοί αναγνώστες και αγαπητές αναγνώστριες του taal.gr,

σας ευχόμαστε Καλές Γιορτές και σας κάνουμε δώρο τη χειμωνιάτικη ιστορία «Κιμ».

Κατεβάστε την εδώ για να την διαβάσετε/τυπώσετε.

Καλές αναγνώσεις με υγεία και ευτυχία!

Robert van Gulik

Κόμικς εμπνευσμένο από τις ιστορίες του Δικαστή Τι

Ουδείς αλάνθαστος, ούτε και το taal.gr, το οποίο στο παρελθόν ισχυρίστηκε ότι ο Χάρι Μούλις είναι ο πιο πολυμεταφρασμένος στα Ελληνικά Ολλανδός συγγραφέας. Μέχρι αποδείξεως του αντιθέτου, ο συγκεκριμένος χαρακτηρισμός θα πρέπει να αποδοθεί στον Ρόμπερτ Φαν Χούλικ (Robert van Gulik).

Γεννημένος στην Ολλανδία το 1910, ο Χούλικ έζησε το μεγαλύτερο μέρος της ενήλικης ζωής του στην Άπω Ανατολή, εργαζόμενος σαν διπλωμάτης. Σινολόγος με βαθιά γνώση της Ασιατικής κουλτούρας, μελέτησε εμβριθώς διάφορες όψεις της μέχρι και το θάνατό του το 1967.

Για παράδειγμα, το βιβλίο του για τη σεξουαλική ζωή της Αρχαίας Κίνας έθεσε τη βάση για κάθε μεταγενέστερη έρευνα επί του θέματος. Εκείνο όμως που έκανε τον Χούλικ γνωστό παγκοσμίως, ήταν ο χαρακτήρας του Δικαστή Τι, ο οποίος πρωταγωνιστεί στα δεκαεφτά βιβλία του συγγραφέα.

Όλα ξεκίνησαν όταν ο Χούλικ αποφάσισε να μεταφράσει ένα Κινέζικο αστυνομικό μυθιστόρημα του 18ου αιώναμε ήρωα τον Δικαστή Τι, το οποίο διαδραματίζεται στην εποχή της δυναστείας Τανγκ (600-900 μ.Χ.) Αντλώντας από αυτό το υλικό και με οδηγό την έμπνευσή του, δημιούργησε τη σειρά των βιβλίων η οποία αγαπήθηκε από τους αναγνώστες του είδους σε πολλές χώρες.

Ενδεικτικό της αγάπης του Χούλικ για τη συγκεκριμένη κουλτούρα είναι ότι η εικονογράφηση σε πολλά από τα βιβλία έχει γίνει από τον ίδιο, στα πρότυπα πάντα της Κινέζικης ζωγραφικής της εποχής του Δικαστή Τι. Πέρα από το στοιχείο του μυστηρίου, τα γραπτά του αποτελούν ένα πραγματικό ταξίδι στην Αρχαία Κίνα.

Στην Ελλάδα κυκλοφορούν και οι δεκαεφτά περιπέτειες, μεταφρασμένες από την Αγγλική έκδοση από τις εκδόσεις Θεμέλιο, εκτός από την πρώτη, η οποία είχε κυκλοφορήσει το 1987 από τις εκδόσεις Άγρα.

Ολλανδική γλώσσα

Taal σημαίνει γλώσσα στα Ολλανδικά. Μια γλώσσα η οποία μιλιέται κατ” εκτίμηση από 23 εκατομμύρια ανθρώπους. Σ” αυτά περιλαμβάνονται 16 εκατομμύρια Ολλανδών, 6 εκατομμύρια Φλαμανδών και 400.000 κατοίκων του Σουρινάμ. Στη λίστα με τις πιο ομιλούμενες γλώσσες στον κόσμο καταλαμβάνει την όγδοη θέση στην Ευρώπη και την 37η στον κόσμο (από ένα σύνολο 6.000).

Σε αντίθεση με κάποιους ντόπιους «επιστήμονες», οι οποίοι αναζητούν τις ρίζες της Ελληνικής στην προκατακλυσμιαία Ατλαντίδα, οι Ολλανδοί γλωσσολόγοι κατέληξαν ότι η αρχαιότερη Ολλανδική φράση που έχει καταγραφεί, είναι το «Maltho thi afrio lito» από τον «Σαλικό νόμο» του έκτου αιώνα. Η φράση σημαίνει «σου δίνω την ελευθερία, δούλε».

Τα σημερινά Ολλανδικά όμως διαφέρουν πάρα πολύ από εκείνα της φράσης, μια κι έχουν μετεξελιχθεί από την τευκτονική ρίζα από την οποία προήλθαν και τα Γερμανικά. Απλοποιώντας πολύ τα πράγματα, θα μπορούσαμε να πούμε ότι τα Γερμανικά είναι πιο «εξελιγμένα» Ολλανδικά, αν και από μια άλλη ισχύει ότι είναι λιγότερο ευπροσάρμοστα.

Τα Ολλανδικά αποτελούν την επίσημη γλώσσα στις χώρες: Ολλανδία, Βέλγιο, Σουρινάμ, Αρούμπα, Κιουρασάο και Σεντ Μάαρτεν. Εκτός αυτών των χωρών, τα Ολλανδικά διδάσκονται σε 190 πανεπιστήμια σαράντα χωρών από περίπου 700 διδάσκοντες, ενώ οι σπουδαστές της γλώσσας υπολογίζονται στους 15.000. Σε προ-ακαδημαϊκό επίπεδο, 400.000 άνθρωποι μαθαίνουν αυτή τη γλώσσα και 6.000 τη διδάσκουν.

Στην μετακατακλυσμιαία πραγματικότητα, ισχύει το γεγονός ότι μεταξύ των γλωσσών γίνεται ανταλλαγή λέξεων (και όχι με τον τρόπο του Γκας Πορτοκάλος). Αν νομίζετε ότι δε ξέρετε γρι Ολλανδικά, είναι ενδιαφέρον να μάθετε ότι Ολλανδική ρίζα έχουν για παράδειγμα οι εξής λέξεις: Γιάνκης (από το Jan Kees) και μπράντυ (από το branderwijn). Μάλιστα, η γλωσσολόγος Nicoline van der Sijs κάθησε και τις μέτρησε: 17.560 Ολλανδικές λέξεις αποτελούν τη βάση 40.000 μη Ολλανδικών.

Πηγή: taalunieversum

Κοιλάδα των Βουσμάνων, πεδιάδα της ανέχειας

Μόλις κυκλοφόρησε το τέταρτο τεύχος του Τεφλόν, του «ποιητικού σκεύους» με την πιο φρέσκια θεώρηση στα ποιητικά πράγματα. Επίσης, με την καλύτερη σχέση τιμής/ποιότητας μια και διανέμεται δωρεάν. Δεν είναι όμως αυτός ο λόγος για τον οποίο εξαντλείται σε χρόνο ρεκόρ, αλλά η ύλη του: προσεγμένη, με ουσιαστική γνώση της ποιητικής ιστορίας και εξαιρετικές κεραίες όσον αφορά τα τωρινά ρεύματα και τις νέες ποιητικές φωνές. Όλα αυτά σε μια ελκυστική και προσεγμένη έντυπη συσκευασία.

Το τέταρτο τεύχος περιλαμβάνει την πρώτη στην Ελλάδα ανθολόγηση Νοτιοαφρικάνικης ποίησης γραμμένης στα Αφρικάανς. Ανθολογούνται λιγότερο ή περισσότερο γνωστοί ποιητές και ποιήτριες της γενικά άγνωστης σε μας χώρας με τρόπο που να περιλαμβάνει διάφορα ρεύματα και διάφορες εποχές. Η μετάφραση είναι δια χειρός της υποφαινόμενης.

Πέρα από τη συγκεκριμένη ανθολογία, το τέταρτο τεύχος (όπως και τα προηγούμενα) περιέχει εξαιρετικά άθρα, μεταφράσεις και δοκίμια. Συνεπώς, το συνιστούμε ανεπιφύλακτα. Βιαστείτε όμως, γιατί όπως είπαμε εξαντλείται σε χρόνο ρεκόρ. Εναλλακτικά, μπορείτε να επιλέξετε την μέθοδο της συνδρομής, στηρίζοντας παράλληλα αυτή την αξιόλογη ποιητική προσπάθεια. Εδώ μπορείτε να βρείτε περισσότερες πληροφορίες για την ύλη καθώς και τα σημεία διανομής.

Εκτός συνόρων, #15

H στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτες και αξιοπερίεργες λογοτεχνικές ειδήσεις απ’ όλον τον κόσμο.

Στο βιβλίο «The Word Made Flesh: Literary Tattoos«, δημοσιεύονται 100 φωτογραφίες από τατουάζ τα οποία έλκουν την έμπνευσή τους από τη λογοτεχνία. Αρκετοί αναγνώστες και αρκετές αναγνώστριες αποφασίζουν να σημαδέψουν τον εαυτό τους ανεξίτηλα με κάποια αναφορά στο βιβλίο ή τον συγγραφέα που τους σημάδεψε. Ο τατουμπαξές έχει απ” όλα: από Χάρι Πότερ μέχρι Αν Σέξτον κι από Όσκαρ Ουάιλντ μέχρι Κερτ Βόνεγκατ. Μια αναζήτηση στο διαδίκτυο αποκαλύπτει και άλλα παραδείγματα, από τα οποία διαλέγουμε -τι άλλο;- το πυντσόνιο σύμβολο που βλέπετε πάνω από την παρούσα παράγραφο.

Στο παρελθόν είχαμε αναφερθεί στην εικονογραφημένη έκδοση του Οδυσσέα του Τζόυς. Σαφώς καλύτερη είναι η προσπάθεια του Stephen Crowe από την Γαλλία να εικονογραφήσει σελίδα-σελίδα το Finnegan’s Wake. Λέμε «προσπάθεια» γιατί βρίσκεται ακόμα στη σελίδα 33. Φροντίζει όμως ν” ανεβάζει κάθε σελίδα που ετοιμάζει στο blog του. Εδώ μπορείτε να τις ξεφυλλίσετε και να τις απολαύσετε.

Αγγλόφωνοι οι συγγραφείς που αναφέραμε. Αγγλόφωνος και ο Νικ Χόρνμπυ, ο οποίος στελεχώνει ένα ξεχωριστό «υπουργείο» το οποίο ιδρύθηκε πρόσφατα στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στο «Υπουργείο των Ιστοριών», ο Χόρνμπυ θα διδάσκει την τέχνη της διήγησης ιστοριών σε παιδιά που πάνε ακόμα σχολείο. Στο σχετικό βίντεο του BBC μαθαίνουμε περισσότερα γι” αυτήν την εξαιρετική πρωτοβουλία.

Το μέλλον είναι ένα βιβλίο με εφτά κλειδαριές

Τιμ Κραμπέ: ένας Ολλανδός συγγραφέας μεταφρασμένος σε δεκαπέντε γλώσσες και με εκδοτικές επιτυχίες, με πιο γνωστή την «απαγωγή», το όνομα με το οποίο έγινε διεθνώς γνωστό το βιβλίο του με τίτλο «το χρυσό αυγό«, γραμμένο στα 1984.

Το βιβλίο γυρίστηκε και σε ταινία για την οποία ισχύουν οι εξής ενδιαφέρουσες λεπτομέρειες: το IMDB δίνει 7.9/10 για την Ολλανδική και μόνο 6 για την Αμερικάνικη έκδοση. Σε μια αξιοπρόσεκτα πιστή μεταγραφή των Ολλανδικών τίτλων, στην Ελλάδα η Ολλανδόφωνη έκδοση παίχτηκε (σε φεστιβάλ) με τίτλο «Χωρίς Ίχνος» και η Αγγλόφωνη (με κανονική διανομή) σαν «Η απαγωγή«.

Ο Κραμπέ ξεφεύγει από το πρότυπο του κυρτωμένου γραφιά, ο οποίος ζει και αναπνέει μέσα στα βιβλία. Είναι φανατικός ποδηλάτης, μια λέξη που στην Ολλανδία δεν περιορίζεται στο «κάνω – και – καμιά – ποδηλασία – στην – Πάρνηθα – πότε – πότε». Αντίθετα, πρόκειται για φανατικό του σπορ με αξιόλογες αθλητικές επιδόσεις. Στην ποδηλασία είναι αφιερωμένο και το βιβλίο του «de renner«, το οποίο κυκλοφόρησε το 1978. Άλλη αγάπη του Κραμπέ είναι το σκάκι, το οποίο επανέρχεται με διάφορους τρόπους στα βιβλία του. Κι εδώ δεν μιλάμε για περιστασιακό παίχτη, αλλά για σκακιστή υψηλού επιπέδου.

Άλλο γνωστό του βιβλίο είναι «η εξαφάνιση», για την Αγγλική μετάφραση της οποίας διαβάσαμε μια ωραία κριτική στο βιβλιόφιλο blog donteverreadme. Η συγκεκριμένη κριτική αποτέλεσε και το έναυσμα για την παρούσα ανάρτηση.

Στα Ελληνικά κυκλοφορεί το βιβλίο του «Η σπηλιά του πεπρωμένου« από τον Καστανιώτη, σε μετάφραση Ινώς Βαν Ντάικ-Μπαλτά. Και γι” αυτό το βιβλίο έχει κάποια λόγια να πει το προαναφερθέν μπλογκ, από το οποίο κλέψαμε και τον τίτλο του παρόντος κειμένου, ο οποίος είναι μια όμορφη Ολλανδική έφραση για την αβεβαιότητα και το άγνωστο που διακρίνει το μέλλον.

Τα πολλά πρόσωπα μιας βιβλιοθήκης

Η Βασιλική (Εθνική θα λέγαμε εμείς) Βιβλιοθήκη του Βελγίου εγκαινίασε πρόσφατα έναν μόνιμο εκθεσιακό χώρο για την ιστορία του βιβλίου, του γραπτού λόγου και των βιβλιοθηκών. Σε μια μοντέρνα, χρηστική και όμορφη διαρρύθμιση, οι επισκέπτες της έκθεσης έχουν την ευκαιρία να περιπλανηθούν σε διάφορες εκφάνσεις της πρώτης ύλης από την οποία αποτελούνται οι βιβλιοθήκες.

Η έκθεση περιλαμβάνει και έναν χώρο ειδικά αφιερωμένο στη Βέλγικη λογοτεχνία, αλλά το μεγαλύτερο τμήμα της εξετάζει το αντικείμενό της από οικουμενική σκοπιά. Η Βιβλιοθήκη βρίσκεται στις Βρυξέλλες και τούτη η έκθεση αποτελεί μια ακόμα αφορμή για βιβλιοφιλικές επισκέψεις στη συγκεκριμένη πόλη.

Στο κατώφλι της φωτιάς

O Χάρι Μούλις, ο οποίος αποχαιρέτησε πρόσφατα τον μάταιο τούτο κόσμο, είναι ένας από τους πιο μεταφρασμένους στα Ελληνικά και πιθανόν ο πιο γνωστός Ολλανδός συγγραφέας. Φυσικά όμως, δεν είναι και ο μοναδικός με παρουσία και αναγνωρισιμότητα εκτός της χώρας του. Μια τέτοια λογοτεχνική φωνή είναι και η Χέλα Χάασε, η οποία θεωρείται μια από τις μεγαλύτερες συγγράφισσες της Ευρώπης.

Γι” αυτό καλωσορίζουμε την μετάφραση (δια χειρός Γιάννη Ιωαννίδη) ενός ακόμα βιβλίου (του δεύτερου) της Χάασε στα Ελληνικά, από τον Καστανιώτη. Το βιβλίο τιτλοφορείται “Στο κατώφλι της φωτιάς” . Θα το δείτε -κι όχι αδίκως- να κατηγοριοποιείται στα ιστορικά μυθιστορήματα. Αλλά εδώ δεν πρόκειται για μια επίφαση ιστορικότητας, αλλά για μια πολυεπίπεδη διήγηση που καταπιάνεται επιτυχώς με διάφορα θέματα (όπως η ταυτότητα, η σχέση πατέρα/γιου κλπ.)

Ακολουθεί η υπόθεση, σύμφωνα με τον εκδότη:

«Βρισκόμαστε στο 414 μ.Χ., όταν η κάποτε κραταιά Pωμαϊκή Aυτοκρατορία πνέει τα λοίσθια, χωρισμένη σε ανατολικό και δυτικό τμήμα. Οι βαρβαρικές ορδές βρίσκονται προ των πυλών της εκχριστιανισμένης Ρώμης. Ο αυτοκράτορας Ονώριος, ένα ανίκανο ανθρωπάκι, έχει περιοριστεί στη βαλτώδη περιοχή της Ραβένας, περιστοιχισμένος από μια διεφθαρμένη και έκλυτη αυλή.

Μέσα σε αυτό το σκηνικό διαδραματίζεται η δίκη μιας ομάδας ειδωλολατρών που κατηγορούνται για μαύρη μαγεία και μαντεία.

Θα ήταν μια δίκη ρουτίνας, αν ανάμεσα στους κατηγορούμενους δεν υπήρχε ένας άνθρωπος με όνομα και καταγωγή που προκαλούν πολλά ερωτηματικά. Το όνομά του: Κλαύδιος Κλαυδιανός, γεννημένος στις όχθες του Νείλου. Επάγγελμα: ποιητής στην αυτοκρατορική αυλή. Απέναντί του ο φανατικός, εκχριστιανισμένος έπαρχος Αδριανός, ανώτερος δικαστής της Ρώμης, που εκπροσωπεί τη χριστιανική κυριαρχία. Η διαμάχη των δύο αντρών μοιάζει με σύγκρουση ανάμεσα σε δύο πολιτισμούς: της ειδωλολατρίας και του χριστιανισμού.»

Περισσότερα για τη συγγραφέα μπορείτε να διαβάσετε εδώ.

taal.gr

Ολλανδόφωνη ποίηση και πεζογραφία

Author: Νάντια Πούλου