Ένας ίσκιος για τον Σείριο (David Pefko)

schaduw_voor_sirius
Standard


Κάθε φορά που αναζητώ τον ίσκιο, κάθεται πάντα κάποιος άλλος από κάτω. Δεν μου αρέσει πολύ ο ήλιος, μόνο το Φλεβάρη, τότε ο ήλιος είναι το καλύτερο που μπορεί να μου τύχει, τότε αισθάνομαι ότι το γέρικο σώμα μου μπορεί πάλι ν’ αντέξει τα πάντα: το κρύο και την υγρασία στα μέρη που πέφτω για ύπνο.

Σήμερα περπάτησα με κάποιον για κάμποσο, ήταν μια νέα γυναίκα. Φορούσε ένα καλοκαιρινό φόρεμα και στο κεφάλι της ένα μικρό καπέλο. Μου χαμογέλασε, αλλά στο φανάρι με είχε κιόλας βαρεθεί και μ’ έδιωξε από κοντά της.

Νομίζω ότι κανένας δεν έχει κοιτάξει τόσο πολύ το έδαφος όσο εγώ, ότι για παράδειγμα κανένας δεν ξέρει πόσο απελπιστικά πολλά έντομα τριγυρνούν εδώ κι εκεί χωρίς σταματημό. Κάποιες φορές ακολουθώ τα μυρμήγκια, ή μικρά σκαθάρια, αλλά τελικά κάποια στιγμή μου ξεφεύγουν, τα χάνω από τα μάτια μου. Πιστεύω ότι τα έντομα τα έχουν καταφέρει καλύτερα από εμάς, φαίνεται ότι έχουν βρει μια διέξοδο, μπορούν να εξαφανιστούν στα αυλάκια και στις χαραμάδες, στους υπονόμους, εκεί που εγώ δε φτάνω.

Αυτός ο άνθρωπος, εκεί στην άκρη του δρόμου, μου έδωσε ένα όνομα κι αυτό δημιουργεί μια κάποια σχέση μαζί του. Όταν το πρωί τον βλέπω να βγαίνει από το σπίτι του, με χαιρετά, κάποιες φορές μου κλείνει απλά το μάτι και κάθε φορά περπατάω μαζί του, μέχρι το μαγαζάκι στη γωνιά, όπου αγοράζει κάτι για να φάει, συνήθως ένα από εκείνα τα στρογγυλά ψωμάκια με την τρύπα στη μέση, τα οποία δεν έχουν καθόλου γεύση αλλά γεμίζουν μια χαρά το στομάχι. Πολλές φορές τρώμε μαζί, τότε εγώ παίρνω το μισό.

Κάποιες φορές με πιάνει ο ύπνος στο ένα ή το άλλο μέρος, ή κάπου που νομίζω ότι δεν με θέλουν κοντά τους, που με κυνηγούν μέχρι να φύγω ή που κάποιες φορές μου βάζουν τις φωνές, αλλά εγώ έχω τότε πάψει προ πολλού να τους ακούω.

Τα όνειρά μου είναι πολύ απλά. Στα όνειρά μου βλέπω κυνηγητά, όλα τα μέρη στα οποία έχω βρεθεί. Ή εκείνον τον καιρό που είχα τα μάτια μου ακόμα κλειστά και σερνόμουν σε άγνωστα μέρη, τις κλωτσιές που μου έχουν δώσει και τα χάδια, τα παιδιά μου τα οποία εμφανίζονται κάποιες φορές στα δρομάκια και τα πάρκα.

Στο τέλος του δρόμου είναι ένα δροσερό μέρος, πάνω στο μάρμαρο. Μπορώ να το νιώσω αν είμαι ο πρώτος που την αράζει εκεί, ο πρώτος της μέρας. Το μάρμαρο κρατάει την ζεστασιά πολύ περισσότερο απ’ όσο θα νόμιζες. Εκείνος εκεί, απέναντι, στο μπακάλικο, είναι μες την υπερβολή. Ξέρει πολύ καλά ότι συγκινούνται οι άνθρωποι με τα κουσούρια και τις κλάψες και τα βογκητά του. Όταν αγριέψουν τα πράγματα και δεν αντέχει άλλο την πείνα, τους κάνει χατίρια για λίγο φαγητό.

Αυτό που δεν καταλαβαίνει κανείς είναι ότι η ζωή μένει ακίνητη. Ότι όλοι τρέχουν πολυάσχολοι από δω κι από κει αλλά στην ουσία δεν αλλάζει τίποτα, ότι όλα θα μείνουν ακριβώς το ίδιο. Παρόλα αυτά, συνεχίζουν να τρέχουν γύρω από τα πόδια μου κι όλο χάνουν στο τσακ το λεωφορείο. Βρίζουν, λες και μόλις κατέρρευσε ο κόσμος ολόκληρος.

Πρέπει να το παραδεχτώ, κάποιες μέρες είναι όμορφες, τότε που ένα δροσερό αεράκι διασχίζει τους δρόμους και το φως είναι τόσο λαμπερό και η κοιλιά μου είναι γεμάτη κι όπου να ‘ναι θα γεμίσει κι άλλο. Τότε σκέφτομαι: «σαν αυτή τη μέρα δε θα είναι ποτέ ξανά», αλλά μετά συνειδητοποιώ ότι όλες οι μέρες είναι ίδιες. Γι’ αυτό και είμαι ξαπλωμένος εδώ. Γι’ αυτό και μετακινούμαι όσο το δυνατόν λιγότερο.

Περισσότερα για τον συγγραφέα David Pefko εδώ.
Μετάφραση: Νάντια Πούλου

Τίρζα: το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του 21ου αιώνα;

grunberg_tirza
Standard

Άρνον Γκρούνμπεργκ: για πολλούς, ο σπουδαιότερος Ολλανδός συγγραφέας της νέας γενιάς. Γεννημένος το 1971, κάτοικος πλέον της Νέας Υόρκης, συνεργάτης σε διάφορα έντυπα όπου με παρρησία εκφράζει τη γνώμη του επί παντός επιστητού, αγαπημένος και του τηλεοπτικού φακού.  Το 2006 δημοσίευσε το μυθιστόρημα Τίρζα, το οποίο κέρδισε τα δύο σπουδαιότερα λογοτεχνικά βραβεία των Κάτω Χωρών, το ολλανδικό Λογοτεχνικό Βραβείο και το φλαμανδικό «Χρυσή Κουκουβάγια«. Οι αναγνώστες και οι κριτικοί το λάτρεψαν και σε μια ψηφοφορία του Groene Amsterdammer, ανακυρήχθηκε σαν το σπουδαιότερο μυθιστόρημα του εικοστού πρώτου αιώνα – σε μια λίστα που δεν περιοριζόταν μόνο σε ολλανδικά βιβλία.

Στις 21 Ιουνίου, οι Έλληνες αναγνώστες θα έχουν την ευκαιρία να απολαύσουν αυτό το βιβλίο στα Ελληνικά, σε μετάφραση από την Ινώ Βαν Ντάικ – Μπαλτά και σε μια έκδοση του Καστανιώτη.  Οι αναγνώστες του taal.gr έχουν από σήμερα την ευκαιρία να διαβάσουν το πρώτο κεφάλαιο του βιβλίου (σε μορφή pdf, για την οποία χρειάζεστε ένα πρόγραμμα σαν το δωρεάν Foxit Reader).

Διαβάστε και την κριτική του βιβλίου από το MiC.gr.

Μικρή ποιητική (Ντένις Χάανς)

klein_poetica
Standard

«Είσαι μια χαρά άτομο, δε λέω. Απ’ την άλλη όμως, ακούς πάρα πολύ χιπ-χοπ.»
Bert van Beek

1.

Αν υπήρχε στ’ αλήθεια μια μικρή ποιητική, η δικιά μου θ’ ακουγόταν ως εξής:
Το κείμενο λέει από μόνο του προς τα πού θέλει να πάει. Αν δεν το κάνει, τότε δεν αξίζει να το πάρεις μαζί σου.

Ακούγεται σύντομο, αλλά έτσι σκέφτομαι, έτσι νομίζω πως γίνεται. Αρχίζει πάντα με μια ιδέα, μια φράση ή μια εικόνα κι από κει προχωρά πιο πέρα. Πολλές φορές σβήνει στην πορεία, κάποιες φορές φτάνει κάπου.

Σκόπευα σ’ αυτή την μικρή ποιητική να σας πω γιατί γράφω αυτά που γράφω, με ποια θέματα καταπιάνομαι και πώς βλέπω τον εαυτό μου στο ποιητικό τοπίο. Σκόπευα επίσης να μην καταφύγω σε παραθέματα.

Στην πορεία, το κείμενο τράβηξε το δικό του δρόμο.

2.

Πρόσφατα ήμουν καλεσμένος ως κριτής σ’ ένα poetry slam. Ένας από τους συμμετέχοντες ξεπέταξε βιαστικά τα ποιήματά του. Λες και βιαζόταν να φτάσει στο τέλος, στο τέρμα, στην τελευταία ατάκα. Όταν με ρώτησαν τη γνώμη μου για τον συγκεκριμένο ποιητή, είπα: «Πρέπει να είναι ένας χορός, όχι ένας αγώνας δρόμου». Αυτή τη γνώμη έχω για πολλά πράγματα, ότι θα πρέπει να είναι ένας χορός. Ακόμα πιο πολύ όταν πρόκειται για απαγγελία ποίησης.

3.

Αν η απαγγελία της ποίησης πρέπει να είναι ένας χορός, τότε η ποίηση πρέπει να σιμώνει την έννοια της μουσικής. Δεν θα μπορούσα ν’ αρνηθώ κάτι τέτοιο. Αναγκαστικά λοιπόν, καταλήγω στον Γουόλτερ Πέιτερ και –συγχωρέστε με- στο παράθεμά του:

Όλη η τέχνη τείνει σταθερά προς τη συνθήκη της μουσικής [1]

Για λόγους ευκολίας, ας ξεχάσουμε για λίγο το ευρύτερο πλαίσιο μέσα στο οποίο ο Πέιτερ έκανε τη συγκεκριμένη ρήση και ας την απλοποιήσουμε. Τότε φτάνουμε σε κάτι με το οποίο δε γίνεται παρά να συμφωνήσω:

Όλη η τέχνη θέλει να γίνει μουσική.

Όχι τόσο με τον τρόπο του Πέιτερ, ότι δηλαδή κάθε καλλιτέχνης πασχίζει να άρει το διαχωρισμό μεταξύ μορφής και περιεχομένου, αλλά με την έννοια ότι κάθε τέχνη θέλει να διαδραματιστεί σα να ήταν τραγουδισμένη. Και να μπορείς να την χορεύεις. Μέσα στο κεφάλι σου, τουλάχιστον.

4.

Έχω περισσότερους δίσκους από συλλογές ποίησης. Παρεμπιπτόντως, δεν εμπιστεύομαι κανέναν που έχει περισσότερες συλλογές ποίησης από δίσκους.

Τίποτα δε διαμοιράζεται παράνομα σε τόσο μεγάλη κλίμακα όσο η μουσική. Υπάρχουν σίγουρα επιστημονικοί, πρακτικοί και οικονομικοί λόγοι για τους οποίους συμβαίνει αυτό. Προσωπικά πιστεύω ότι γίνεται διότι η μουσική προκαλεί κάτι σε πολλούς ανθρώπους, με τον τρόπο που μόνο η μουσική μπορεί να το κάνει. Ο πιο σύγχρονος Όστιν Κλίον το διατύπωσε πάνω κάτω ως εξής:

Τίποτα δεν μπαίνει πιο γρήγορα στο μη ορθολογικό μέρος του μυαλού μας όσο η μουσική.

Γι’ αυτό και η ποίηση (τουλάχιστον η δικιά μου) θέλει να είναι λίγο σαν μουσική. Μ’ αυτό δεν εννοώ ότι η ποίησή μου είναι λυρική – κι αν είναι, το κάνει στα κρυφά – αλλά ότι το κείμενο σε καλεί να χορέψεις. Αν έπρεπε να διαλέξω, θα ήθελα η ποίησή μου να είναι τζαζ: «ένα θέμα που συνεχώς επιστρέφει, διακοπτόμενο κάθε φορά από περισσότερο ή λιγότερο σχετικούς αυτοσχεδιασμούς». Ή, όπως το είπε ο Κέρουακ:

Πρέπει το ad lib να συνεχίζεται ακατάπαυστα σε κάθε ρεφρέν, ειδάλλως η συναυλία είναι τζίφος.

5.

Η ποίησή μου δεν ακούγεται σαν τζαζ. Ακούγεται το πολύ σαν κάτι που θέλει να φτιάξει τζαζ. Αυτό γιατί αποτελεί την εκκίνηση κάτι άλλου.

Το όνομά μου είναι Ντένις Χάανς και στο γυμνάσιο ήμουν ένας σκέιτερ. Χρόνια ολόκληρα δεν μ’ ένοιαζε τίποτε άλλο από το χιπ-χοπ και το πανκ. Μόνο αυτά τα δυο. Τα οποία μου κληρονόμησαν κάποιες μόνιμες βλάβες. Λόγω του πανκ έχω εμφανώς αφρόντιστα παιγμένα ριφ και μια DIY αντιμετώπιση. Το χιπ-χοπ ξύπνησε μέσα μου μια τάση να σαμπλάρω και να προπαγανδίζω τις σκόρπιες μεγαλοκουβέντες μου. Και τα δύο άφησαν πίσω τους μια συγκεκριμένη νοοτροπία και μια λαχτάρα για το συναίσθημα του «εμείς».

Αυτές οι επιρροές θα συνεχίσουν να ορίζουν τη βάση του ψυχισμού μου για κάμποσο καιρό ακόμα, αν και η πρόσφατη αγάπη μου για όλα όσα είναι lo-fi, ίσως τη μετριάσει.

6.

Έχει αυτό επιπτώσεις και στο περιεχόμενο των ποιημάτων μου; Ναι. Αλλά αυτή η Μικρή Ποιητική έχει ήδη ξεφύγει από αυτό που υπονοεί ο τίτλος της. Για να χρησιμοποιήσω ξανά την παρομοίωση που αναφέρθηκε στον τίτλο και την εισαγωγή του παρόντος κομματιού: πρέπει να κάνω μια κλειστή στροφή, να φτάσω κάπου.

7.

Ένα τραγούδι δεν είναι τίποτε άλλο από μια ακολουθία τόνων με διαφορετικές διάρκειες και συγκεκριμένα διαστήματα ανάμεσα. Οι τόνοι έχουν συγκεκριμένες συχνότητες και λιγότερο συγκεκριμένες συνειρμικές υποδηλώσεις.

Τα ποιήματά μου δεν είναι τίποτε άλλο από μια ακολουθία λέξεων με διαφορετικά μήκη κι ανάμεσα σημεία στίξης, κενά κι (εδώ κι εκεί) μια άσπρη γραμμή. Οι λέξεις έχουν συγκεκριμένες σημασιολογικούς προσδιορισμούς και λιγότερο συγκεκριμένες συνειρμικές υποδηλώσεις.

Ως ένα σημείο υπάρχουν ξεκάθαροι λόγοι γιατί γράφω αυτά που γράφω και -σε κάθε περίπτωση- για το πώς τα γράφω. Τα υπόλοιπα, ένα μη αμελητέο τμήμα, υπαγορεύεται από το κείμενο. Γιατί αυτό είναι που τραγουδάει, αλλά κυρίως: γιατί μ’ αυτό μπορείς να χορέψεις. Μέσα στο κεφάλι σου, τουλάχιστον. Όχι απαραίτητα τους πιο όμορφους χορούς, αλλά τους πιο ευχάριστους.

8.

Με τι υπόκρουση ακριβώς χορεύετε, το ξέρετε εσείς καλύτερα. Το πώς, επίσης. Αρκεί να το κάνετε, αρκεί να χορεύετε.


Ο Ντένις Χάανς (Dennis Gaens) γεννήθηκε το 1982 και είναι ένας νέος Ολλανδός ποιητής. Είναι υπεύθυνος προγράμματος του χώρου λογοτεχνικών παραγωγών De Wintertuin. Το 2009 εκδόθηκε η πρώτη του ποιητική συλλογή με τίτλο «το νέο μαύρο» (Het nieuwe zwart). Από το 2005, ο Χάανς έχει τακτική παρουσία σαν συντάκτης λογοτεχνικών περιοδικών. Η αγάπη του για τη μουσική διαμορφώνει σε μεγάλο βαθμό και την ποιητική του παρουσία. Στην παρουσίαση του από τον ποιητικό οργανισμό Perdu, εκφώνησε το παραπάνω κείμενο, για το οποίο μας έδωσε την άδεια να το μοιραστούμε με τους αναγνώστες του taal.gr. Την Μικρή Ποιητική του Χάανς μετέφρασε η Νάντια Πούλου


[1] Σύμφωνα με τη μετάφραση της Κατερίνας Σχινά

Η ποίηση της Μαύρης Αφρικής

poetry_africa_2001
Standard

Η ποίηση της Μαύρης Αφρικής: Έτσι τιτλοφορείται η ανθολογία μαύρων ποιητών και ποιητριών που επιμελήθηκε και μετέφρασε ο Αθαν. Β. Νταουσάνης και κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Ροές. Η πρώτη έκδοση (1992) βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας. Η δεύτερη κυκλοφόρησε «συμπληρωμένη και εμπλουτισμένη» το 2003.

Η ανθολογία αποτελεί μια αναλυτική χαρτογράφηση της ποίησης της Μαύρης Ηπείρου στα Ελληνικά. Από μια τέτοια δουλειά δε θα μπορούσε να λείπει και η Νότια Αφρική, από την οποία ο Νταουσάνης ανθολογεί κάποιους από τους σημαντικότερους ποιητές και ποιήτριες. Είναι βέβαια δύσκολο να οριστεί ένας «κανόνας» της Νότιας Αφρικής, όπως θα προσπαθήσω ν” αναλύσω κάποια στιγμή στο μέλλον, οπότε και η έννοια «σημαντικός» παραμένει σχετική επί του προκειμένου.

Μια και ο Νταουσάνης περιορίζεται σε  «νέγρους» λογοτέχνες, όπως ευκρινώς αναφέρει στο εξώφυλλο, είναι λογικό να επιλέγει εκείνους που έχουν γράψει στα Αγγλικά ή τα Ζουλού και όχι τα Αφρικάανς, μια γλώσσα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη λευκή κοινότητα  της χώρας. Αν και ο κανόνας καταστρατηγείται με την επιλογή της Ingrid Jonker για την Ανθολογία. H Jonker και στα Αφρικάανς έγραφε και δεν ήταν «νέγρα».

Αν δεν έχω κάνει κάποιο λάθος, η Jonker καθώς και μερικά παραδοσιακά ποιήματα είναι και οι μόνες μεταφράσεις της συλλογής από τα Αφρικάανς. Τις οποίες δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν ο Νταουσάνης έκανε από το πρωτότυπο ή από Αγγλικές μεταφράσεις τους.

Πρόσφατα, στο καινούριο και πολύ καλό περιοδικό για την ποίηση «Τεφλόν«, είχαμε την ευκαιρία να διαβάσουμε μια εξαιρετική μετάφραση του Telephone Conversation, ενός ποιήματος του Νιγηριανού Wole Soyinka, του πρώτου Αφρικανού που έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Παρόλο που κατάγεται από τη Νιγηρία, είχε με το έργο και τις παρεμβάσεις του καταφερθεί ενάντια του καθεστώτος του Απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής.

Στον ιστότοπο του Τεφλόν μπορείτε να βρείτε το αρχικό ποίημα (στα Αγγλικά) καθώς και δυο μεταφράσεις: μία του Νταουσάνη από το βιβλίο που προαναφέραμε και μία του Αλέξη Τραϊανού από την Ανθολογία Νέγρων Ποιητών (εκδόσεις Εγνατία, 1973). Οι συνεργάτες του Τεφλόν μας επέτρεψαν να αναρτήσουμε στο taal.gr τη δικιά τους εκδοχή για το συγκεκριμένο ποίημα, την οποία και θεωρούμε σαφώς πιο σύγχρονη και επιτυχημένη.

Σε κάθε περίπτωση θα συμφωνήσετε μαζί μας ότι η σύγκριση των τριών μεταφράσεων και η αντιπαραβολή τους με το πρωτότυπο αποτελεί μια απολαυστική εμπειρία που βάζει τον αναγνώστη σε ενεργό ρόλο και τον βοηθάει να σηκώσει κάποια πέπλα από της διαδικασίας μεταγραφής στη γλώσσα μας.

Διαβάστε εδώ την αξιόλογη μετάφραση διά χειρών Kyoko Kishida και Jazra Khaleed.

Πάσχα (Ρέμκο Έκερς)

luchtfoto
Standard

Την ίδια στιγμή που τόσο πολύ διαρκεί
αναχωρεί διαρκώς και χάνεται
σαν ακολουθία των παθών, που επαναλαμβανόμενη
κυλάει, ρέει μέχρι τη σιωπή.

Η μέρα ξεκινά, το ρολόι χτυπάει ρυθμικά
γραμματόσημα σφραγίζονται
το γράμμα παραδίδεται κι εσύ δεν μένεις πια
δίπλα στο νερό.

Όπως κρέμεσαι στον αέρα
κάνεις το άλμα, με αλεξίπτωτο
ζυγώνεις γρήγορα τη γη.
Ποια Χριστούγεννα; Έφτασε κιόλας Πάσχα.

Μετάφραση: Νάντια Πούλου

Μάθε παιδί μου μετάφραση

sxoles_metafrasis_2
Standard

Στην Ελλάδα δεν υπάρχει πανεπιστημιακή σχολή λογοτεχνικής μετάφρασης. Όσοι λοιπόν θέλουν ν” ασχοληθούν με τον συγκεκριμένο τομέα πρέπει ν” απευθυνθούν σε ιδιωτικές ή επιδοτούμενες σχολές.

Η πιο γνωστή από αυτές είναι το Ευρωπαϊκό Κέντρο Μετάφρασης Λογοτεχνίας και Επιστημών του Ανθρώπου (ΕΚΕΜΕΛ). Στην εύχρηστη ιστοσελίδα του, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ενημερωθούν για τα μαθήματα που παρέχει. Πρόσφατα προστέθηκαν και τμήματα κοινοτικής μετάφρασης καθώς και λογοτεχνική μετάφραση από άλλες γλώσσες (Αραβικά, Τουρκικά, Ρώσικα).

Μια άλλη γνωστή σχολή είναι το Κέντρο Μεταφραστικών Σπουδών (meta|φραση), το οποίο προήλθε από τα τμήματα Μετάφρασης που πρόσφερε το Βρετανικό Συμβούλιο την περίοδο 1991-2000. Όπως και στο ΕΚΕΜΕΛ, έτσι και σ” αυτό συναντάμε γνωστούς μεταφραστές και ανθρώπους των γραμμάτων, όπως την Μαρία Αγγελίδου που έχουμε παρουσιάσει κι απ” αυτόν εδώ τον ιστότοπο.

Κανένα από τα παραπάνω ιδρύματα δε δίνει πτυχία ανώτερης εκπαίδευσης. Πρόκειται όμως για αξιόλογα ιδρύματα που έχουν στο μεταξύ δημιουργήσει τη δικιά τους παράδοση στο χώρο. Και, όπως συμβαίνει σ” αυτές τις περιπτώσεις, η παρουσία αναγνωρισμένων ονομάτων και η θετική αντιμετώπιση από τους εκδοτικούς οίκους, αποτελεί ένα ακόμα εφόδιο στην αναζήτηση εργασίας μετά την αποφοίτηση.

Με λίγη βοήθεια από το κράτος

apform
Standard

Σε κάθε περίοδο κι όχι μόνο σε αυτές της οικονομικής στενότητας, όπως την τωρινή, οι εκδότες δε λένε όχι σε δυνατότητες επιχορήγησης των εκδόσεών τους από κρατικούς (κυρίως αλλά όχι αποκλειστικά) φορείς. Ειδικά για τις μεταφράσεις, μια επιδότηση μπορεί να αποτελέσει τον καταλύτη, χωρίς τον οποίο, το βιβλίο δε θα έβγαινε καν στα ράφια των βιβλιοπωλείων.

Τα παραπάνω αποτελούν γεγονός και για την ολλανδική λογοτεχνία, η οποία μέχρι σχετικά πρόσφατα ήταν άγνωστη για το Ελληνικό κοινό. Κάποιες από αυτές τις επιχορηγήσεις βοήθησαν στο να γνωρίσουμε κι εμείς αξιόλογους Ολλανδούς και Φλαμανδούς συγγραφείς. Αρκεί κανείς να κοιτάξει τις αρχικές σελίδες σχετικών εκδόσεων για να διαπιστώσει ότι στην πλειοψηφία τους έχουν βοηθηθεί από το ένα ή άλλο ίδρυμα.

Σ” αυτό βοηθάει βέβαια και η οργανωμένη, ρεαλιστική, διαφανής και “ανοιχτοχέρα” πολιτική της Ολλανδίας και του Βελγίου στον τομέα της προώθησης της λογοτεχνίας τους στο εξωτερικό. Μια πολιτική και μια αντιμετώπιση από την οποία το ελληνικό κράτος θα είχε να μάθει πολλά.

Σε επόμενα άρθρα του taal.gr, θα παρουσιάσουμε τους κύριους φορείς στους οποίους μπορούν ν” αποτανθούν εκδότες, μεταφραστές και μελετητές της ολλανδικής και της φλαμανδικής γλώσσας για να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητές τους.

Φωτιά στο φτερό (Breyten Breytenbach)

Standard

όταν σκέφτεσαι τη χώρα σου

βλέπεις πλεξούδες κι ένα ματογυάλι˙ ένα γέρικο ματωμένο σκυλί

έναν χώρο με δυο ανθρώπους χωρίς δόντια στο κρεβάτι

σκούρα σύκα στην άμμο˙ ένα δρόμο, λεύκες

σπίτι, μπλε, σύννεφα

καλάμι˙ ένα τηλέφωνο

βλέπεις;

όταν σκέφτεσαι τη χώρα σου

βλέπεις

πρέπει να ‘μαστε δυνατοί

εντόσθια γεμάτα κρατήρες και μύγες

το βουνό είναι ένα σφαγείο δίχως τοίχους

πάνω απ’ τους χίλιους λόφους του Νετάλ[1]

οι γροθιές των πολεμιστών σα φλάμπουρα

φυλακισμένοι κείτονται στην λάσπη˙ βλέπεις

ορυχεία που από μέσα τους ξεχύνονται οι σκλάβοι˙ η βροχή

κροταλίζει ψηλά σαν σπίθες ενάντια στο βράδυ

ανάμεσα στις καλαμιές σάπισε ο σκελετός του νάνου.

Μετάφραση: Νάντια Πούλου


[1] Επαρχία της Νότιας Αφρικής

Λίγα λόγια για τον ποιητή

Από τους πιο γνωστούς Νοτιοαφρικανούς ποιητές και πεζογράφους. Τη δεκαετία του ’60 αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι, όταν του απαγορεύτηκε η είσοδος στη χώρα, εξαιτίας του γάμου του με μια Βιετναμέζα. Από εκεί πολέμησε ενεργά το απαρτχάιντ. Γράφει στα Αφρικάανς και τα Αγγλικά.

Ευχή για τον καινούριο χρόνο (Ramsey Nasr)

nasr_pauw_witteman
Standard

Λοιπόν JP[1], πώς είναι ψέματα να λες
κι ύστερα να το βλέπεις σε χαρτί;
Πώς αισθάνεσαι, χριστιανοδημοκράτη εσύ
όταν ακολουθείς του Ηρώδη τις βουλές

σκοτώνοντας κατά χιλιάδες τα παιδιά
για χάρη ενός μόνο βασιλιά;  Ο δίκαιος των λαών;
Ξέρω μια χώρα που στηρίξαμε ώστε δεκάδες συνθηκών
να γράψει στα παπούτσια της τα πιο παλιά.

Θαυμάστε τον πρωθυπουργό μας, την εφημερίδα ξεφυλλίζει
και σκέφτεται:  άστους αυτούς να λένε, η συνείδησή μου
είναι καθαρή. Κι είναι άραγε τέλειος κανείς, όπως υποστηρίζει;

Είναι καλό ψέματα να λες για την πατρίδα, δείχνει μπέσα.
Καλή χρονιά, λοιπόν, απ” όλους τους Ιρακινούς
μαζικά κατεστραμμένους και λεύτερους, απ” τον τάφο μέσα.


[1] Jan Peter (Balkenende): ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας

Μετάφραση: Νάντια Πούλου

Περισσότερα για τον ποιητή και την αφορμή που οδήγησε στο ποίημα εδώ.

Πηγή πρωτότυπου: NRC


Λίγα λόγια για τη μετάφραση:

Το πρωτότυπο είναι σε μορφή σονέτου, τη δομή του οποίου προσπάθησα να κρατήσω σε επίπεδο ομοιοκαταληξίας. Όπου μου «ξεφεύγει» η ρίμα,  έχει ξεφύγει και στον Nasr.