Athens Voice

Gorilla_wilders
Standard

Δεν ξέρω να σας πω αν είναι και στην έντυπη έκδοση. Για το site πάντως της Athens Voice, ο Μίμης Χρυσομάλλης έχει γράψει κάποιους στίχους που αναφέρονται στην τρέχουσα δίκη του ακροδεξιού πολιτικού της Ολλανδίας Wilders. Πρόκειται περισσότερο για έναν μη συνηθισμένο τρόπο παρουσίασης της επικαιρότητας, παρά για ποιητική με αξιώσεις.

Για το περιεχόμενο δε θα κάνω σχόλια μιας και το taal.gr είναι λογοτεχνικός κι όχι πολιτικός ιστότοπος. Αλλά και γιατί θεωρώ ότι το ακροδεξιό απόστημα που μεγαλώνει (και) στην Ολλανδία τρέφεται από την προσοχή που του δίνουν τα μέσα. Όπως δείχνει με ευρηματικό τρόπο το poster της σειράς “Gorilla” του καλύτερου Ολλανδικού περιοδικού De Groene Amsterdammer, το οποίο στολίζει την παρούσα ανάρτηση. Σ” αυτή, τα μικρόφωνα διαφόρων ΜΜΕ (και του ίδιου του Gorilla) φοράνε όλα την bleached κόμμωση του πολιτικού.

In Europa in video

Standard

Το «Στην Ευρώπη» του Χέιρτ Μακ είχαμε την ευκαιρία να το γνωρίσουμε από την εξαιρετική έκδοση του Μεταίχμιου και την μετάφραση της Ινώς Βαν Ντάικ-Μπαλτά.  Διαβάστε την κριτική του Αντώνη Ξαγά για το βιβλίο στο MiC.gr.

Πριν δυο χρόνια, ο Μακ ξεκίνησε μια σειρά ντοκιμαντέρ με ταξίδια του ανά την Ευρώπη, ανάλογα με τη θεματική του βιβλίου. Τώρα μπορείτε να παρακολουθήσετε εδώ έξι από αυτά με Αγγλικούς υπότιτλους.

Φωτιά στο φτερό (Breyten Breytenbach)

Standard

όταν σκέφτεσαι τη χώρα σου

βλέπεις πλεξούδες κι ένα ματογυάλι˙ ένα γέρικο ματωμένο σκυλί

έναν χώρο με δυο ανθρώπους χωρίς δόντια στο κρεβάτι

σκούρα σύκα στην άμμο˙ ένα δρόμο, λεύκες

σπίτι, μπλε, σύννεφα

καλάμι˙ ένα τηλέφωνο

βλέπεις;

όταν σκέφτεσαι τη χώρα σου

βλέπεις

πρέπει να ‘μαστε δυνατοί

εντόσθια γεμάτα κρατήρες και μύγες

το βουνό είναι ένα σφαγείο δίχως τοίχους

πάνω απ’ τους χίλιους λόφους του Νετάλ[1]

οι γροθιές των πολεμιστών σα φλάμπουρα

φυλακισμένοι κείτονται στην λάσπη˙ βλέπεις

ορυχεία που από μέσα τους ξεχύνονται οι σκλάβοι˙ η βροχή

κροταλίζει ψηλά σαν σπίθες ενάντια στο βράδυ

ανάμεσα στις καλαμιές σάπισε ο σκελετός του νάνου.

Μετάφραση: Νάντια Πούλου


[1] Επαρχία της Νότιας Αφρικής

Λίγα λόγια για τον ποιητή

Από τους πιο γνωστούς Νοτιοαφρικανούς ποιητές και πεζογράφους. Τη δεκαετία του ’60 αυτοεξορίστηκε στο Παρίσι, όταν του απαγορεύτηκε η είσοδος στη χώρα, εξαιτίας του γάμου του με μια Βιετναμέζα. Από εκεί πολέμησε ενεργά το απαρτχάιντ. Γράφει στα Αφρικάανς και τα Αγγλικά.

Ευχή για τον καινούριο χρόνο (Ramsey Nasr)

nasr_pauw_witteman
Standard

Λοιπόν JP[1], πώς είναι ψέματα να λες
κι ύστερα να το βλέπεις σε χαρτί;
Πώς αισθάνεσαι, χριστιανοδημοκράτη εσύ
όταν ακολουθείς του Ηρώδη τις βουλές

σκοτώνοντας κατά χιλιάδες τα παιδιά
για χάρη ενός μόνο βασιλιά;  Ο δίκαιος των λαών;
Ξέρω μια χώρα που στηρίξαμε ώστε δεκάδες συνθηκών
να γράψει στα παπούτσια της τα πιο παλιά.

Θαυμάστε τον πρωθυπουργό μας, την εφημερίδα ξεφυλλίζει
και σκέφτεται:  άστους αυτούς να λένε, η συνείδησή μου
είναι καθαρή. Κι είναι άραγε τέλειος κανείς, όπως υποστηρίζει;

Είναι καλό ψέματα να λες για την πατρίδα, δείχνει μπέσα.
Καλή χρονιά, λοιπόν, απ” όλους τους Ιρακινούς
μαζικά κατεστραμμένους και λεύτερους, απ” τον τάφο μέσα.


[1] Jan Peter (Balkenende): ο πρωθυπουργός της Ολλανδίας

Μετάφραση: Νάντια Πούλου

Περισσότερα για τον ποιητή και την αφορμή που οδήγησε στο ποίημα εδώ.

Πηγή πρωτότυπου: NRC


Λίγα λόγια για τη μετάφραση:

Το πρωτότυπο είναι σε μορφή σονέτου, τη δομή του οποίου προσπάθησα να κρατήσω σε επίπεδο ομοιοκαταληξίας. Όπου μου «ξεφεύγει» η ρίμα,  έχει ξεφύγει και στον Nasr.

O ποιητής της μητέρας πατρίδας

ramsey_nasr
Standard

Dichter des Vaderlands λέγεται. Άρα, σε μια λέξη προς λέξη μετάφραση, η μητέρα του τίτλου θα γινόταν «πατέρας». Κι όχι, δεν πρόκειται για τον πιο εθνικιστή, πατριώτ” ποιητή.  Αλλά για το αντίστοιχο του τίτλου «Poet Laureate» του Ηνωμένου Βασίλειου. «Εθνικός ποιητής» για μας, ή σύμφωνα με μια μετάφραση που βρήκα στο διαδίκτυο «δαφνοσκεπής ποιητής» (ή ποιήτρια, αν σκεφτούμε ότι -από την Πρωτομαγιά που μας πέρασε- στη θέση βρίσκεται η Carol Ann Duffy).

Για τους Ολλανδούς ο τίτλος είναι σχετικά πρόσφατος. Καθιερώθηκε το 2000 από την εφημερίδα NRC Handelsblad.  Έκτοτε τον έχουν αποκτήσει οι εξής:

  • 2000 – 2004 Gerrit Komrij (ποιος άλλος θα ήταν καταλληλότερος για αρχή;) – γεννημένος το 1944
  • 2004 – 2005 Simon Vinkenoog (ad interim) – γεννημένος το 1928
  • 2005 – 2009 Driek van Wissen – γεννημένος το 1943

Ανέφερα τις χρονολογίες γέννησης στην προηγούμενη λίστα για να δείξω την αντίθεση με τον τωρινό Dichter des Vaderlands, τον ποιητή και ηθοποιό Ramsey Nasr. Γεννημένος μόλις το 1974, ο Nasr είχε πρώτα κάνει ένα επιτυχημένο πέρασμα σαν επίσημος ποιητής της Αμβέρσας, έναν άλλο ενδιαφέροντα θεσμό τον οποίο θα σχολιάσουμε σε κάποια επόμενη ανάρτηση.

Για τη διάρκειά του, ο «ποιητής της μητέρας πατρίδας» κερδίζει την επίσημη αναγνώριση  κι ένα συμβολικό μισθό από το κράτος, έχοντας την υποχρέωση να γράφει ποιήματα και κείμενα που σχετίζονται με τη χώρα κι εκφράζουν την καρδιά και την ψυχή της.

Σε αντίθεση με μας όπου ο τίτλος του “εθνικού ποιητή” είναι καπαρωμένος στον αιώνα τον άπαντα από τον Διονύσιο Σολωμό, οι Ολλανδοί και οι Άγγλοι φροντίζουν για την τακτική ανανέωσή του.  Επίσης δίνεται και η δυνατότητα στο κοινό να συνεισφέρει με την ψήφο του στην εκλογή του εκλεκτού.

Θέμα χρόνου πιστεύω είναι να ξεκινήσουμε κι εδώ με κάτι παρόμοιο κι έχει ενδιαφέρον να στοιχηματίσουμε από τώρα και στα ονόματα. Προσωπικά δεν περιμένω και πολλές εκπλήξεις (όπως o Nasr).

Κι αν, αγαπητέ αναγνώστη, είναι εύκολο να φανταστείς τα 2-3 ονόματα που θα κονταροχτυπηθούν εν Ελλάδι όταν έρθει η ώρα και γι” αυτό το θρόνο, είναι πολύ πιο δύσκολο να φανταστείς την παρέμβαση που έκανε ο Nasr στα πολιτικά δρώμενα της χώρας του πριν λίγες μέρες και πώς εξέφρασε την ψυχή και την καρδιά της. Να πω απλά ότι το έκανε μ” έναν τρόπο που καμία σχέση δεν έχει με αυτόν που θα έκανε τους δικούς μας σούπερ-πατριώτες να ξερογλύφονται.

Διαβάστε εδώ το δεύτερο μέρος της ιστορίας.

Είσαι η μητέρα μου

valavanidis
Standard

Αυτή την περίοδο στο «Από Μηχανής Θέατρο» στο Μεταξουργείο, παίζεται το θεατρικό «Είσαι η μητέρα μου», γραμμένο από τον Joop Admiraal (Γιόοπ Άντμιρααλ).  Το δελτίο τύπου περιγράφει την παράσταση ως εξής:

«Μια επίσκεψη στην άρρωστη από άνοια μητέρα του μετατρέπεται για έναν ηθοποιό σε ταξίδι στο παρελθόν και μια ευκαιρία να ομολογήσουν οι δυο τους προσωπικά μυστικά. Ο Χρ. Βαλαβανίδης ενσαρκώνει ταυτόχρονα το ρόλο της μητέρας και του γιου.»

Η σκηνοθεσία είναι της Ασπασίας Κράλλη και η μετάφραση της Μάγιας Wessely. Η παράσταση έχει πάρει πολύ καλές κριτικές απ΄τον ημερήσιο και περιοδικό τύπο.

Με το ίδιο εισιτήριο, οι θεατές μπορούν αμέσως μετά να παρακολουθήσουν το μονόλογο «Η Γυναίκα Της Πάτρας» του Γιώργου Χρονά.

Για περισσότερες πληροφορίες, ώρες παραστάσεων και σχόλια επισκεπτών, δείτε τη σχετική σελίδα του Αθηνοράματος.

Μίλτος Σαχτούρης στα Ολλανδικά

sachtouris
Standard

Τον Ιούλιο της περασμένης χρονιάς το Contrabas, το καλύτερο -κατά τη γνώμη μου- ολλανδόφωνο blog για την ποίηση, παρουσίασε κάποια ποιήματα του Μίλτου Σαχτούρη μεταφρασμένα από την Bernadette Wildenburg και τον Jan Veenstra και μια έκδοση του 1993. Δείτε τα εδώ.

Μεταφραστές ενωμένοι

bookstore
Standard

Το φθινόπωρο που μας πέρασε, οι μεταφραστές βιβλίων στα Ολλανδικά και τα Φλαμανδικά, αποφάσισαν να αρχίσουν μια σειρά δραστηριοτήτων με σκοπό να γίνουν πιο «ορατοί». Όπου «ορατό» επί του προκειμένου σημαίνει να γίνει πιο γνωστός ο ρόλος του μεταφραστή στην παραγωγή ενός βιβλίου. Η αλήθεια είναι ότι οι εμπνευστές των κινητοποιήσεων δεν έχουν συγκεκριμενοποιήσει τους τρόπους με το οποίο μπορεί να γίνει αυτό. Σε κάθε περίπτωση όμως, οι σχετικές εκδηλώσεις έχουν καταφέρει να κερδίσουν ένα σημαντικό μερίδιο προσοχής στον ημερήσιο και περιοδικό τύπο της Ολλανδίας και του Βελγίου. Έχουν όμως και την υποστήριξη φορέων όπως του κρατικού οργανισμού κονδυλίων για τα γράμματα (Fonds voor de Letteren).

Προσωπικά νομίζω ότι το πρόβλημα που προσπαθούν να θίξουν οι συγκεκριμένοι μεταφραστές, δεν είναι αποκλειστικά αυτών των δύο χωρών, αλλά γενικότερα του επαγγέλματος.

Φήμες ότι ο κλάδος θα υιοθετήσει τους τρόπους μειοψηφίας υπερφίαλων Ελλήνων μεταφραστών οι οποίοι προσπαθούν να μεταφέρουν τους προβολείς σ” αυτούς και μόνο, χτυπώντας αδιάκριτα όλους τους συναδέλφους τους, ελέγχονται ως ανακριβείς.

Ambit: αφιέρωμα στην ολλανδική ποίηση

ambit
Standard

Παρόλο που το taal.gr επικεντρώνεται στη σχέση ολλανδικής και ελληνικής γλώσσας, δεν θα μπορούσαμε να αγνοήσουμε και μεταφράσεις ολλανδικής ποίησης στα Αγγλικά.

Το τεύχος 198 (Φθινόπωρο 2009) του πολύ καλού Αγγλικού περιοδικού AMBIT είναι αφιερωμένο στην ολλανδική ποίηση. Κύρια φιγούρα του αφιερώματος, ο Remco Campert ο οποίος απεικονίζεται και στο εξώφυλλο.

Στο αφιέρωμα παρουσιάζονται αγγλικές μεταφράσεις ποιημάτων των εξής Ολλανδών ποιητών και ποιητριών: Rutger Kopland, Hagar Peeters,  Hèléne Geléns, του πολυδιαφημισμένου Mustafa Stitou και της (Ολλανδέζας) τωρινής επίσημης ποιήτριας της Αμβέρσας Joke van Leeuwen. Σύντομα θα έχουμε την ευκαιρία ν” αναφερθούμε ξεχωριστά στα παραπάνω ονόματα και από το taal.gr

Το συντονισμό του αφιερώματος έχει ο μεταφραστής του Campert στα Αγγλικά και γνώστης της Ολλανδικής ποίησης Donald Gardner. Στο ίδιο τεύχος διαβάζουμε ένα ποίημα του Gardner αφιερωμένο στον Campert κι ένα ενδιαφέρον δοκίμιο του Paul Binding για την ολλανδική ποίηση. Δείτε εδώ ένα εξαιρετικό δείγμα των μεταφράσεων του τεύχους.

Δεν ξέρω αν στο μεταξύ έχει εξαντληθεί το συγκεκριμένο τεύχος, σε κάθε περίπτωση όμως το AMBIT το φέρνει η Πολιτεία.