Ημερολόγιο φυλακής

Οι καφκικοί συνειρμοί είναι αναπόφευκτοι στην περίπτωση της Ολλανδής νοσοκόμας Λούσια ντε Μπερκ. Η ντε Μπερκ είχε καταδικαστεί το 2003 σε ισόβια, ως υπαίτια για το θάνατο επτά ασθενών και για απόπειρες δολοφονίας άλλων τριών. Η πολύκροτη δίκη δίχασε την Ολλανδία, μέχρι που ένα κίνημα γνωστών δημοσιογράφων και ειδικών αποκάλυψε νέα στοιχεία. Με βάση αυτά, το 2008 η υπόθεση εξετάστηκε ξανά από το Ανώτατο Δικαστήριο της χώρας. Πριν λίγες μέρες, η απόφασή του ήταν πλήρως αθωωτική για την κατηγορούμενη, αποτελώντας παράλληλα ένα κόλαφο για τη δικαστική λογική που οδήγησε στην πρώτη της καταδίκη. Στο πολύ καλό διαδικτυακό περιοδικό monkie μπορείτε να διαβάσετε μια λεπτομερή ανάλυση της υπόθεσης.

Την ίδια μέρα που ανακοινώθηκε η αθώωση της ντε Μπερκ, στα βιβλιοπωλεία κυκλοφόρησε το βιβλίο της. Πρόκειται ουσιαστικά για το ημερολόγιό της από το 2001 μέχρι το 2006, οπότε και χτυπήθηκε από εγκεφαλικό επεισόδιο. Το βιβλίο είχε ετοιμαστεί σε απόλυτη μυστικότητα, ένα πολύ καλό εκδοτικό τέχνασμα για να τραβήξει ακόμα περισσότερη προσοχή κατά την κυκλοφορία του. Αλλά θα είναι ίσως πρόωρο να κατηγορήσουμε τη ντε Μπερκ για εμπορευματοποίηση της υπόθεσής της, μια και θα χρειαστεί πολλή ενέργεια και πολλά χρήματα για να επανορθώσει τα ψυχικά και σωματικά τραύματα από την περιπέτειά της. Όχι ότι η αθωωτική απόφαση δεν της ανοίγει και το δρόμο για διεκδίκηση αποζημιώσεων.

Η έγκυρη ολλανδική εφημερίδα NRC εκφράστηκε θετικά για την ποιότητα του βιβλίου, το οποίο ρίχνει άπλετο φως σε άγνωστες περιοχές του Ολλανδικού πειθαρχικού συστήματος. Πέρα από τις συνήθεις καφκικούς συνειρμούς, οι εμπειρίες της ντε Κλερκ (πάντα σύμφωνα με την NRC) φαίνονται βγαλμένες κατευθείαν από τον κόσμο του Ναμπόκοφ.

Eκτός συνόρων, #5

Αυτή την εβδομάδα δεν θα πάμε πολύ μακριά από τα συνήθη ενδιαφέροντά μας, στα πλαίσια της εβδομαδιαίας στήλης του taal.gr με φρέσκα κι ενδιαφέροντα νέα απ” όλον τον κόσμο.

Η 17 Απριλίου ήταν ημέρα ποίησης για το Φεστιβάλ Μαύρης Κληρονομιάς του Λάγος (Νιγηρία). Η φετινή εκδήλωση ήταν αφιερωμένη στους μεγάλους μαύρους ποιητές Αϊμέ Σεζάρ και Λεοπόλντ Σεντάρ Σενγκόρ. Όπως ήταν αναμενόμενο, οι απαγγελίες συνοδεύτηκαν και από μουσικές μεγάλων ονομάτων όπως The Steve Rhodes Orchestra και του Orlando Julius. Από αυτή την ευτυχή μίξη μουσικής και στίχου δεν γινόταν να λείπει και ο εικονιζόμενος Νοτιοαφρικανός ποιητής Lesego Rampolokeng.

Την ίδια μέρα, στο Βέλγικο Όουστεντε, γνωστοί λογοτέχνες και άγνωστοι αναγνώστες απότισαν για δεύτερη μέρα φόρο τιμής στον μεγάλο Ούγκο Κλάους, ο οποίος πέθανε πριν δυο χρόνια. Κι εδώ δε θα μπορούσε να λείψει η μουσική: ο Bert Ostyn των Absynthe Minded τραγούδησε ένα μελοποιημένο ποίημα του Κλάους. Οι διήμερες εκδηλώσεις συνδέονται με την αγάπη που έδειξε ο Κλάους στο Όουστεντε κατά τη διάρκεια της ζωής του. Στις εκδηλώσεις παραβρέθηκαν μεταξύ άλλων οι Χέρριτ Κομράι και Ράμσεϊ Νασρ.

Κι αφού αναφερθήκαμε στον πατέρα, ας αναφέρουμε ότι ο Τόμας Κλάους, γιος του Ούγκο, τέλειωσε το πρώτο του μυθιστόρημα με τίτλο «Lucas Somath«, το οποίο και μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις SU.

Αυτή η εβδομάδα είναι και «Εβδομάδα των Κλασικών» στην Ολλανδία. Λογικό είναι ένας τέτοιος θεσμός να αποτίει φόρο τιμής και στην αρχαία Ελληνική γραμματεία. Με σημαντικότερο νέο την κυκλοφορία μιας νέας έκδοσης της Ιλιάδας του Ομήρου, μεταφρασμένης από τον εικονιζόμενο Πατρίκ Λατέρ, η οποία χαιρετήθηκε με ενθουσιασμό από τους κριτικούς. Να σημειωθεί ότι οι δύο προηγούμενες μεταφράσεις της Ιλιάδας στα Ολλανδικά είχαν κυκλοφορήσει το 1956 και το 1980 αντίστοιχα.

Εθνική Ολλανδίας

Όχι, το τίτλος δεν αναφέρεται σε ποδόσφαιρο ή κάποιο άλλο άθλημα, αλλά στη Μουσική. Μια τέχνη στην οποία επίσης έχει δώσει πολλά η Ολλανδία. Με μια ποδοσφαιρική ευκαιρία (το Euro 2008), το πολύ καλό μουσικό περιοδικό MiC είχε κάνει τότε ένα αφιέρωμα στις μουσικές των Ευρωπαϊκών χωρών. Στα πλαίσιά του, ο Κώστας Ζαφειράτος επέλεξε τα 11 ονόματα που χαρακτηρίζουν τη μουσική της Ολλανδίας. Διαβάστε το άκρως ενδιαφέρον άθρο εδώ.

Για ένα από τα ονόματα, τον φοβερό και τρομερό ντράμερ Han Bennink, μπορείτε να διαβάσετε ένα πιο εκτενές άρθρο -πάλι στο MiC.

Μουσικόφιλοι -ολλανδόφιλοι και μη- σπεύσατε στα ως άνω link για να ξεσκονίσετε και να εμπλουτίσετε τις γνώσεις σας!

Στη γέφυρα του Γαλατά

910.000 αντίτυπα από αυτό το βιβλίο κυκλοφόρησαν το 2007 σε όλη την Ολλανδία. Μοιράστηκαν συγκεκριμένα, στα πλαίσια του θεσμού της Ετήσιας Εβδομάδας Βιβλίου. Κάθε χρόνο, κάποιος επιφανής Ολλανδός λογοτέχνης αναλαμβάνει να γράψει ένα βιβλίο περιορισμένης έκτασης, το οποίο και διανέμεται δωρεάν σε βιβλιοθήκες και βιβλιοπωλεία.

Όμως, ο Χέιρτ Μακ δε χρειάζεται το «σπρώξιμο» ανάλογων εκδηλώσεων για να γίνει γνωστός, μια κι έχει ήδη γράψει κάμποσα best seller. Το πιο γνωστό απ” αυτά, με τίτλο «Στην Ευρώπη» έχει μεταφραστεί σε μια προσεγμένη έκδοση από το Μεταίχμιο. Στο παρελθόν το taal.gr είχε αναφερθεί σε μια κριτική για το συγκεκριμένο βιβλίο και παρουσίασε στο Ελληνικό κοινό τα επεισόδια της σχετικής τηλεοπτικής σειράς ντοκιμαντέρ, με Αγγλικούς υπότιτλους.

Όπως υποδηλώνει και ο τίτλος του, το βιβλίο «στη γέφυρα του Γαλατά» αναφέρεται στην Τουρκία και συγκεκριμένα στην ιστορία και τις σχέσεις της με τον Δυτικό κόσμο. Όπως έγραψε η M. Fogtelloo κι εδώ ο Mak «ενώνει την μεγάλη γραμμή της ιστορίας με τις μικρές ιστορίες των απλών ανθρώπων». Πάλι με αφορμή και άξονα μια προσωπική επίσκεψη του Mak στην περιοχή που περιγράφει.

Τα βιβλία του Geert Mak έχουν μεταφραστεί σε πολλές γλώσσες και τον έχουν κάνει διεθνώς γνωστό. Λιγότερο γνωστό για τους εκτός Ολλανδίας είναι το φυλλάδιο/μανιφέστο «Gedoemd tot kwetsbaarheid» («Καταδικασμένοι στην τρωτότητα»), που κυκλοφόρησε λίγο καιρό μετά τη δολοφονία του Ολλανδού σκηνοθέτη Theo van Gogh από έναν φανατικό ισλαμιστή. Σ” αυτό το φυλλάδιο, ο Μακ είχε εκφράσει την ανησυχία του για την αυξανόμενη πόλωση της ολλανδικής κοινωνίας και τη στροφή στην ακραία, συνθηματική ρητορική κατά των Μουσουλμάνων. Ο χρόνος δείχνει ίσως τις όποιες αδυναμίες του μανιφέστου. Παράλληλα όμως, η δημοτικότητα του ακροδεξιού σχηματισμού του Wilders αποδεικνύει ότι το καμπανάκι που έκρουσε τότε ο Mak δεν ακούστηκε όσο θα έπρεπε.

Το βιβλίο «στη γέφυρα του Γαλατά» του αξιόλογου αυτού συγγραφέα και δημοσιογράφου, μεταφράστηκε στα Ελληνικά από την Ινώ Βαν Ντάικ-Μπαλτά και κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο.

Εκτός συνόρων, #4

Βιβλία σε κουτιά τσιγάρων και στη βιβλιοθήκη του Keith Richards. Κι ένα εκατομμύριο ευρώ για τον καλύτερο ποιητή. Στην εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτα και αξιοπερίεργα λογοτεχνικά νέα απ’ όλο τον κόσμο.

Ο θαλερός Keith Richards των Rolling Stones ετοιμάζει την αυτοβιογραφία του, η οποία θα κυκλοφορήσει το ερχόμενο φθινόπωρο. Στη βιογραφία, σύμφωνα με τους Sunday Times, θα γνωρίσουμε και την υπερβολική αγάπη που ο θρυλικός κιθαρίστας τρέφει προς τα βιβλία. Ο Richards είναι κάτοχος χιλιάδων βιβλίων, κάποια από τα οποία είναι εξαιρετικά σπάνια. Στο παρελθόν είχε μάλιστα σκεφτεί να ακολουθήσει σεμινάρια βιβλιοθηκονομίας, για να μπορέσει να ταξινομήσει την τεράστια βιβλιοθήκη του.

Τώρα που το κάπνισμα εξοβελίζεται (τουλάχιστον στη θεωρία) από όλο και περισσότερους χώρους, κάποιοι σκέφτηκαν να βάλουν τα βιβλία σε πακέτα τσιγάρων. Χαρμάνηδες αναγνώστες, θαυμάστε εδώ τις τσιγαροεκδόσεις Tank Books, οι οποίες περιλαμβάνουν κλασικά έργα όπως του Κάφκα, του Χέμινγουεη κ.α. Όλα μαζί προσφέρονται σε μια μεταλλική κούτα. «Δώσε μου μια κούτα βιβλία, περιπτερά«, εν ολίγοις.

Στη φωτογραφία, η Hissa Hilal. Όχι, δεν πρόκειται για φανατική μουσουλμάνα, σαν εκείνους που εμπόδισαν τον Benno Barnard να δώσει τη διάλεξή του. Αντίθετα, οι φανατικοί ομόθρησκοί της έχουν απειλήσει την ίδια για τα ανοιχτόμυαλα ποιητικά μηνύματά της. Ένα παζλ για όσους φοβούνται το Ισλάμ: τα λόγια της θα τους αρέσουν, η εμφάνισή της με την ολόσωμη, κατάμαυρη μπούρκα πάλι όχι. Η Hilal ήταν το φαβορί για να κερδίσει τον Σαουδαραβικό διαγωνισμό ποίησης, αλλά τελικά δεν τα κατάφερε. Να αναφέρουμε εδώ ότι το βραβείο για τον νικητή ήταν ένα εκατομμύριο Ευρώ (καλά διαβάσατε). Αυτοί είναι διαγωνισμοί, κι όχι τα ψωροχιλιάρικα των Ολλανδών, ε Γερούν Μπράουερς;

Η ποίηση της Μαύρης Αφρικής

Η ποίηση της Μαύρης Αφρικής: Έτσι τιτλοφορείται η ανθολογία μαύρων ποιητών και ποιητριών που επιμελήθηκε και μετέφρασε ο Αθαν. Β. Νταουσάνης και κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Ροές. Η πρώτη έκδοση (1992) βραβεύτηκε από την Ελληνική Εταιρεία Μεταφραστών Λογοτεχνίας. Η δεύτερη κυκλοφόρησε «συμπληρωμένη και εμπλουτισμένη» το 2003.

Η ανθολογία αποτελεί μια αναλυτική χαρτογράφηση της ποίησης της Μαύρης Ηπείρου στα Ελληνικά. Από μια τέτοια δουλειά δε θα μπορούσε να λείπει και η Νότια Αφρική, από την οποία ο Νταουσάνης ανθολογεί κάποιους από τους σημαντικότερους ποιητές και ποιήτριες. Είναι βέβαια δύσκολο να οριστεί ένας «κανόνας» της Νότιας Αφρικής, όπως θα προσπαθήσω ν” αναλύσω κάποια στιγμή στο μέλλον, οπότε και η έννοια «σημαντικός» παραμένει σχετική επί του προκειμένου.

Μια και ο Νταουσάνης περιορίζεται σε «νέγρους» λογοτέχνες, όπως ευκρινώς αναφέρει στο εξώφυλλο, είναι λογικό να επιλέγει εκείνους που έχουν γράψει στα Αγγλικά ή τα Ζουλού και όχι τα Αφρικάανς, μια γλώσσα άρρηκτα συνδεδεμένη με τη λευκή κοινότητα της χώρας. Αν και ο κανόνας καταστρατηγείται με την επιλογή της Ingrid Jonker για την Ανθολογία. H Jonker και στα Αφρικάανς έγραφε και δεν ήταν «νέγρα».

Αν δεν έχω κάνει κάποιο λάθος, η Jonker καθώς και μερικά παραδοσιακά ποιήματα είναι και οι μόνες μεταφράσεις της συλλογής από τα Αφρικάανς. Τις οποίες δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν ο Νταουσάνης έκανε από το πρωτότυπο ή από Αγγλικές μεταφράσεις τους.

Πρόσφατα, στο καινούριο και πολύ καλό περιοδικό για την ποίηση «Τεφλόν«, είχαμε την ευκαιρία να διαβάσουμε μια εξαιρετική μετάφραση του Telephone Conversation, ενός ποιήματος του Νιγηριανού Wole Soyinka, του πρώτου Αφρικανού που έλαβε το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Παρόλο που κατάγεται από τη Νιγηρία, είχε με το έργο και τις παρεμβάσεις του καταφερθεί ενάντια του καθεστώτος του Απαρτχάιντ της Νότιας Αφρικής.

Στον ιστότοπο του Τεφλόν μπορείτε να βρείτε το αρχικό ποίημα (στα Αγγλικά) καθώς και δυο μεταφράσεις: μία του Νταουσάνη από το βιβλίο που προαναφέραμε και μία του Αλέξη Τραϊανού από την Ανθολογία Νέγρων Ποιητών (εκδόσεις Εγνατία, 1973). Οι συνεργάτες του Τεφλόν μας επέτρεψαν να αναρτήσουμε στο taal.gr τη δικιά τους εκδοχή για το συγκεκριμένο ποίημα, την οποία και θεωρούμε σαφώς πιο σύγχρονη και επιτυχημένη.

Σε κάθε περίπτωση θα συμφωνήσετε μαζί μας ότι η σύγκριση των τριών μεταφράσεων και η αντιπαραβολή τους με το πρωτότυπο αποτελεί μια απολαυστική εμπειρία που βάζει τον αναγνώστη σε ενεργό ρόλο και τον βοηθάει να σηκώσει κάποια πέπλα από της διαδικασίας μεταγραφής στη γλώσσα μας.

Διαβάστε εδώ την αξιόλογη μετάφραση διά χειρών Kyoko Kishida και Jazra Khaleed.

Wole Soyinka (Νιγηρία), Τηλεφωνική συνομιλία

Η τιμή φαινόταν λογική, τοποθεσία
Αδιάφορη. Η ιδιοκτήτρια με διαβεβαίωσε ότι ζούσε
Αλλού. Η εξομολόγηση
Ήταν αναπόφευκτη: «Κυρία», την προειδοποίησα,
«Δε θα μ” άρεσε να έρθω μάταια – Είμαι Αφρικανός.»
Σιωπή. Σιωπηλή μετάδοση
Ζορισμένων καλών τρόπων. Η φωνή, όταν ήρθε, με χτύπησε
Πασαλειμμένη με κραγιόν, κρατώντας μακριά επίχρυση
Πίπα. Ένιωσα βρώμικος.
«ΠΟΣΟ ΣΚΟΥΡΟΣ;» … δεν άκουσα λάθος… «ΕΙΣΤΕ ΛΙΓΟ
“Η ΠΟΛΥ ΣΚΟΥΡΟΣ;» Πλήκτρο Β, Πλήκτρο Α. Δυσωδία
Ταγκισμένης αναπνοής δημοσίου κρυφτού-μιλητού
Κόκκινος θάλαμος. Κόκκινο γραμματοκιβώτιο. Κόκκινο δίπατο
Λεωφορείο τσαλαβουτά στην πίσσα. Αλήθεια! Ντροπιασμένος
Από την κακότροπη σιγή, παραδόθηκα.
Βρέθηκα αποσβολωμένος να ζητώ εξηγήσεις.
Αυτή, διακριτική, έδωσε έμφαση αλλού-
«ΕΙΣΤΕ ΜΕΛΑΨΟΣ; Ή ΠΙΟ ΑΝΟΙΧΤΟΧΡΩΜΟΣ;» Αποκάλυψη.
«Εννοείτε κάτι σαν απλό ή σοκολατούχο γάλα;»
Η συγκατάνευσή της ήταν κλινική, εξευτελιστική μέσα στην ελαφρά
Απροσωπία της. Αμέσως, στο ίδιο μήκος κύματος,
Επέλεξα. «Καστανόχρωμο Δυτικής Αφρικής» -και μετά από σκέψη,
«Στο διαβατήριό μου.» Σα φάντασμα το φάσμα των χρωμάτων
Πλανήθηκε στη σιωπή, ώσπου η ειλικρίνεια έδωσε έναν μεταλλικό
Τόνο στη φωνή της. «ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ;» παραδέχτηκε
«ΔΕΝ ΞΕΡΩ ΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΥΤΟ.» «Μελαχροινός»
«ΑΥΤΟ ΕΙΝΑΙ ΣΚΟΥΡΟ, ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ;» «Όχι εντελώς
Στο πρόσωπο είναι μελαχροινός, αλλά, κυρία, καλό θα “ταν να με δείτε
Ολόκληρο. Οι παλάμες των χεριών και οι πατούσες μου είναι πλατινέ.
Από την τριβή
-Βλακωδώς, κυρία, καθόμουν κάτω-
Τα οπίσθιά μου κατάμαυρα γίνανε -Μια στιγμή, κυρία!»- νιώθοντας
Το ακουστικό της να βροντά
Στ” αυτιά μου -«Κυρία;» την παρακάλεσα, «δε θα θέλατε
Να τα δείτε η ίδια;»

Μετάφραση: Kyoko Kishida, Jazra Khaleed

Πηγή: Πρώτο τεύχος του ποιητικού σκεύους Τεφλόν. Το ποίημα αναρτήθηκε όχι μόνο γιατί είναι εξαιρετικό αλλά και σε αντιπαραβολή με το πρωτότυπο και δυο άλλες μεταφράσεις του στα Ελληνικά (εδώ).

Για τη σχέση του Soyinka με τη Νότια Αφρική, δείτε και τη σχετική ανάρτηση του taal.gr.

Μέρες αδέσποτες

Το «Μέρες αδέσποτες» είναι ένα από τα πιο γνωστά βιβλία του δημοφιλούς Ολλανδού συγγραφέα Γερούν Μπράουερς (Jeroen Brouwers) και το μοναδικό του που έχει μεταφραστεί στη χώρα μας. Η ελληνική μετάφραση (από την Ινώ Βαν Ντάικ-Μπαλτά) κυκλοφόρησε πέρυσι από τις εκδόσεις Μεταίχμιο αποσπώντας κι εδώ καλές κριτικές, όπως αυτή του Νίκου Βατόπουλου στην Καθημερινή.

Το βιβλίο είναι στην ουσία ένας εκ βαθέων μονόλογος ενός πατέρα, μέσω του οποίου σκιαγραφείται η σχέση με το γιο του. Κατά τη διάρκεια μιας βόλτας, οι σκέψεις του αφηγητή-πατέρα αναπολούν περιστατικά και καταστάσεις από τα τελευταία 40 χρόνια. Προχωρώντας προς το τέλος, ο Μπράουερς στέκεται με περισυλλογή, αλλά χωρίς τρόμο απέναντι στο αναπόφευκτο γεγονός του θανάτου.

Το κύριο θέμα θα μπορούσε να ειδωθεί και σαν την άλλη πλευρά του έτερου βιβλίου του Μπάουερς, «Bezonken rood» («Βυθισμένο κόκκινο»), το οποίο πραγματεύεται τη σχέση γιου-μητέρας. Παρόλο που ο συγγραφέας είχε την ατυχία να χάσει τον γιο του λίγο πριν ξεκινήσει να γράφει τις «Μέρες αδέσποτες», έχει επανειλημμένα δηλώσει σε συνεντεύξεις ότι το βιβλίο δεν είναι αυτοβιογραφικό και δεν αναφέρεται στη συγκεκριμένη απώλεια.

Αντίθετα, το βιβλίο είναι αφιερωμένο και γραμμένο για τον Ολλανδό ηθοποιό Roef Ragas. Η ειρωνεία της τύχης το έφερε έτσι ώστε ο Ragas να πεθάνει αναπάντεχα λίγες μόνο ώρες αφότου έλαβε το πρώτο αντίτυπο. Ήταν 42 χρονών, στην ηλικία που είναι και ο γιος του αφηγητή.

Ο Γερούν Μπράουερς γεννήθηκε το 1940 στην Batavia, όπως λεγόταν η Τζακάρτα της Ινδονησίας στην περίοδο της ολλανδικής αποικιοκρατίας. Σε ηλικία 8 ετών η οικογένειά του επέστρεψε στην Ολλανδία κι έκτοτε έχει ζήσει τόσο εκεί όσο και στο Βέλγιο. Πολυγραφότατος και πολυδιαβασμένος, το 2007 αρνήθηκε να λάβει το Βραβείο των Ολλανδικών γραμμάτων, πρακτικά την υψηλότερη αναγνώριση που μπορεί να λάβει ένας ολλανδόφωνος συγγραφέας. Το επιχείρημά του ήταν ότι τα χρήματα (16.000 Ευρώ) που συνοδεύουν ένα βραβείο για το έργο μιας ζωής, ήταν υπερβολικά λίγα. Μια κίνηση πιο πολύ συμβολική, παρά ωθούμενη από φιλαργυρία.

Eκτός συνόρων, #3

Θυμωμένοι Μουσουλμάνοι, ένας πρόεδρος-ποιητής και μια ερωμένη που παίρνει -έστω κι αργά- την εκδίκησή της. Δύο νέα από το Βέλγιο κι ένα από τη Βρετανία για το σημερινό «Εκτός συνόρων», την εβδομαδιαία στήλη του taal.gr με αξιοσημείωτα και αξιοπερίεργα λογοτεχνικά νέα απ” όλο τον κόσμο.

Την προηγούμενη εβδομάδα αναφερθήκαμε στα προβλήματα του Φίλιπ Πούλμαν με τους φανατικούς Χριστιανούς. Οι φανατικοί όμως δεν είναι προνόμιο μιας και μόνης θρησκείας. Πριν λίγες μέρες, Μουσουλμάνοι της Αμβέρσας εμπόδισαν τον ολλανδό ποιητή και δοκιμιογράφο Benno Barnard όταν εμφανίστηκε για να δώσει μια διάλεξη στο εκεί πανεπιστήμιο. Η διάλεξή του είχε προγραμματιστεί με θέμα την φιλελεύθερη αντιμετώπιση των θρησκειών και τίτλο «Ισλάμ: Ζήτω ο Θεός, κάτω ο Αλλάχ». Σύμφωνα με τον πρύτανη του Πανεπιστημίου, ο τίτλος είχε επιλεχθεί για να προκαλέσει την αντιπαράθεση μέσα στα πλαίσια μιας δημόσιας συζήτησης. Δείτε και το σχετικό βίντεο στο youtube.

Ο Βέλγος πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Ένωσης Χέρμαν βαν Ρομπάι θα εκδώσει σε λίγες μέρες μια συλλογή με ποιήματα που έχει γράψει. Είναι στη γιαπωνέζικη μορφή Χαϊκού, μια μορφή για την οποία ο Ρομπάι έχει εκφράσει και στο παρελθόν την αγάπη του. Ο Ρομπάι, ως γνωστόν, έχει χαρακτηριστεί κατά κόρον από πολιτικούς και δημοσιογράφους ως άτομο άχρωμο και χωρίς κάποια ιδιαίτερη αίγλη. Ελπίζουμε να μη συνδυαστεί αυτό με την προσπάθειά του, αποτελώντας μια δυσφήμιση της ενασχόλησης με την ποίηση. Γιατί πρόκειται για ένα είδος από το οποίο -όπως και γενικά τις τέχνες- οι πολιτικοί κρατούν παραδοσιακά αποστάσεις.

Από την τρέχουσα επικαιρότητα, ας περάσουμε στην λογοτεχνική αρχαιολογία. Μια Βρετανίδα ερευνήτρια ανακάλυψε πρόσφατα μια επιστολή της Claire Clairmont, ετεροθαλούς αδερφής της Μαίρης Σέλλεϋ και ερωμένης δύο από τους μεγαλύτερους Ρομαντικούς ποιητές: του Μπάιρον και του Σέλλεϋ. Η Clairmont είχε αποκτήσει ένα παιδί από τον Μπάιρον όταν ήταν ακόμα έφηβη. Ο ποιητής ποτέ δεν το αναγνώρισε και το παιδί πέθανε πρόωρα σ” ένα ορφανοτροφείο. Δεν αποτελεί και τόσο έκπληξη, λοιπόν, ότι η Clairmont στο γράμμα της αναφέρεται με τα χειρότερα λόγια ενάντια στον Μπάιρον, αποκαλώντας τον ένα «τέρας». Λιγότερο γνωστό είναι το τι είχε προηγηθεί με τον Σέλλεϋ, ώστε να την οδηγήσει στην εκδίκησή της και σ” αυτόν, γραμμένη στην μορφή μιας επιστολής προορισμένης να βρεθεί μετά θάνατον.